Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне қаржы нарығын реттеу мен дамыту, байланыс және банкроттық мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының Заңы 2026 жылғы 16 қаңтардағы № 259-VIII

1. 1994 жылғы 27 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексiне (Жалпы бөлім):

1) 3-баптың 3-тармағының бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«3. Банктер мен астық қабылдау кәсіпорындарының құрылуына, қайта ұйымдастырылуына, банкроттығына және таратылуына, банк қызметiн бақылау мен оны аудиторлық тексеруге, астық қабылдау кәсіпорындарының қызметiн бақылауға, банк қызметін лицензиялауға, банктерді реттеуге, банк лицензиясынан айыру салдарының туындауына, астық қабылдау кәсiпорындарының қойма куәлiктерiмен жасалатын операцияларды жүзеге асыруға байланысты қатынастар банк қызметiн және астық қабылдау кәсiпорындарының қызметiн реттейтiн заңнамалық актiлерге қайшы келмейтiн бөлiгiнде осы Кодекспен реттеледi.»;

2)-3) тармақшалар осы Заңның 2-бабының 2) тармақшасына сәйкес 2026 жылғы 1 мамырдан бастап қолданысқа енгізіледі 

2) 128-1-баптың 1-тармағы:

«туынды қаржы құралдары» деген сөздерден кейін «, цифрлық қаржы активтері» деген сөздермен толықтырылсын;

мынадай мазмұндағы екінші бөлікпен толықтырылсын:

«Қаржы құралы «Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының ережелеріне сәйкес электрондық-цифрлық нысанда шығарылуы мүмкін.»;

3) 129-баптың 3-тармағының үшінші бөлігі «(электрондық жазбалар жиынтығы түрiнде)» деген сөздерден кейін «, оның ішінде электрондық-цифрлық нысанда» деген сөздермен толықтырылсын.

2. 1999 жылғы 1 шілдедегі Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне (ерекше бөлім):

1) 406-бапта:

1) тармақшаның екінші абзацы осы Заңның 2-бабының 2) тармақшасына сәйкес 2026 жылғы 1 мамырдан бастап қолданысқа енгізіледі 

2-тармақ «құндылықтарды» деген сөзден кейін «және цифрлық қаржы активтерін» деген сөздермен толықтырылсын;

2-1-тармақтағы «Ислам банкінің банк қызметін жүзеге асыруы» деген сөздер «Исламдық банк операцияларын жүзеге асыру» деген сөздермен ауыстырылсын;

2) 727-баптың 1-1-тармағы мынадай редакцияда жазылсын:

«1-1. Исламдық банк операцияларын жүзеге асыру кезінде жасалған банктік қарыз шарты бойынша ақша қарызы мерзімділік және қайтарымдылық шарттарымен және ақшаны пайдаланғаны үшін сыйақы алмай жүзеге асырылады.»;

3) 740-баптың 1-тармағының үшінші бөлігі 10) тармақшасындағы «ақшаға тыйым салуға жол берілмейді.» деген сөздер «ақшаға;» деген сөзбен ауыстырылып, мынадай мазмұндағы 11) тармақшамен толықтырылсын:

«11) Қазақстан Республикасының аумағында төлем карточкаларын пайдалана отырып жүзеге асырылған банкаралық төлемдер және (немесе) ақша аударымдары бойынша есеп айырысулардың аяқталуын қамтамасыз етуге арналған, орталық депозитарийдегі және (немесе) клирингтік ұйымдағы банктердің ақшасына және (немесе) бағалы қағаздарына тыйым салуға жол берілмейді.»;

4) 741-баптың екінші бөлігі мынадай мазмұндағы 5-4) тармақшамен толықтырылсын:

«5-4) Қазақстан Республикасының аумағында төлем карточкаларын пайдалана отырып жүзеге асырылған банкаралық төлемдер және (немесе) ақша аударымдары бойынша есеп айырысулардың аяқталуын қамтамасыз етуге арналған, орталық депозитарийдегі және (немесе) клирингтік ұйымдағы банктердің ақшасына және (немесе) бағалы қағаздарына;»;

5) 751-баптың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«Ағымдағы банктік шотта орналастырылған ақшаны пайдаланғаны үшін сыйақы мөлшері жылдық бір пайыздан аспауға тиіс.»;

6) 754-баптың 1-тармағындағы және 755-баптағы «тапсырмасы», «тапсырмасын» деген сөздер тиісінше «нұсқауы», «нұсқауын» деген сөздермен ауыстырылсын;

7)-9) тармақшалар осы Заңның 2-бабының 3) тармақшасына сәйкес 2026 жылғы 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі 

7) 759-баптың 2-1-тармағындағы «төлемге қабілетсіз банктер санатына жатқызылған банкті реттеу шаралары» деген сөздер «реттеу құралдары» деген сөздермен ауыстырылсын;

8) 760-баптың 3-тармағындағы «төлемге қабілетсіз банктер санатына жатқызылған банкті реттеу шаралары» деген сөздер «реттеу құралдары» деген сөздермен ауыстырылсын;

9) 765-баптың 7-тармағының 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

«2) банктің қаржылық орнықтылығын қалпына келтіру режимі немесе банкті реттеу режимі кезеңінде не банкті лицензиясынан айыру кезінде «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңында көзделген негіздер бойынша және тәртіппен тоқтатыла тұруы мүмкін.»;

10) және 11) тармақшалар осы Заңның 2-бабының 6) тармақшасына сәйкес 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі

10) 830-баптың 4-1-тармағы мынадай редакцияда жазылсын:

«4-1. Сақтандыру құпиясы қаржы омбудсманына өзінің қарауындағы жеке және заңды тұлғалардың сақтандыру шарттарынан туындайтын дауларды реттеу жөніндегі жолданымдары бойынша ашылуы мүмкін.»;

11) 839-бапта:

7-тармақтағы «келіспеушіліктерді реттеу үшін сақтандыру омбудсманына» деген сөздер «дауларды реттеу үшін қаржы омбудсманына» деген сөздермен ауыстырылсын;

8-тармақтағы «сақтандыру омбудсманы» деген сөздер «қаржы омбудсманы» деген сөздермен ауыстырылсын;

12) 840-баптың 2-тармағы «ережелерді» деген сөзден кейін «, сондай-ақ «Сақтандыру қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген талаптарды» деген сөздермен толықтырылсын;

13) 842-баптың 2-тармағында:

екінші бөлік «сақтандыру шартынан» деген сөздерден кейін «, сондай-ақ осы тармақтың үшінші бөлігінде көрсетілген сақтандыру шартынан» деген сөздермен толықтырылсын;

мынадай мазмұндағы үшінші бөлікпен толықтырылсын:

«Сақтанушы-жеке тұлға осы тармақтың екінші бөлігінде көзделген мерзім шегінде қарыз шартына байланысты сақтандыру шартынан бас тартқан кезде қарыз беруші қарыз шарты бойынша талаптарды осы шарт бойынша сыйақы мөлшерлемесі және (немесе) оған байланысты комиссия бөлігінде қайта қарауға құқылы. Қайта қарау нәтижелері бойынша қарыз шарты бойынша сыйақы мөлшерлемесінің мөлшері (комиссия мөлшері) сақтандыру шартын жасасу талабынсыз осындай қарыз шартын жасасқан күні қолданыста болған сыйақы мөлшерлемесінен (комиссиядан) аспауға тиіс.»;

үшінші бөлік «(сақтандыру жарналарын)» деген сөздерден кейін «сақтанушы-жеке тұлғадан сақтандыру шартын бұзу туралы өтінішті алған кезден бастап бес жұмыс күні ішінде» деген сөздермен толықтырылсын.

3. 2003 жылғы 20 маусымдағы Қазақстан Республикасының Жер кодексіне:

92-баптың 6-тармағының бірінші және үшінші бөліктеріндегі «61-4-бабының 8-тармағында» деген сөздер «132-бабының 2-тармағында» деген сөздермен ауыстырылсын.

4. 2015 жылғы 29 қазандағы Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне:

1) тармақша осы Заңның 2-бабының 2) тармақшасына сәйкес 2026 жылғы 1 мамырдан бастап қолданысқа енгізіледі

1) 82-баптың 3-тармағы екінші бөлігінің 3) тармақшасы «кіретін тұлғалардың» деген сөздерден кейін «, «Астана» халықаралық қаржы орталығына қатысушы цифрлық активтер қызметтерінің провайдерлерін қоспағанда, цифрлық активтер қызметтері провайдерлерінің» деген сөздермен толықтырылсын;

2) 129-баптың 11-тармағы «қаржы ұйымдарын,» деген сөздерден кейін «микроқаржылық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдарды, коллекторлық қызмет саласындағы өзін-өзі реттейтін ұйымдарды,» деген сөздермен толықтырылсын;

3) 139-бап мынадай мазмұндағы 11-1) тармақшамен толықтырылсын:

«11-1) көрсетілетін төлем қызметтерін берушілерге, төлем жүйелерінің операторлары мен операциялық орталықтарына және Қазақстан Республикасының төлемдер және төлем жүйелері туралы заңнамасы саласында;»;