Қазақстан Республикасында бақылау жасалуға тиіс есірткіні, психотроптық заттар мен прекурсорларды медициналық мақсаттарда пайдалану қағидаларын бекіту туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 30 наурыздағы № 396 Қаулысы

"Есірткі, психотроптық заттар, прекурсорлар және олардың заңсыз айналымы мен теріс пайдаланылуына қарсы іс-қимыл шаралары туралы" Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 10 шілдедегі Заңының 16-бабының 1-тармағына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкiметi ҚАУЛЫ ЕТЕДІ: 

1. Қоса берiліп отырған Қазақстан Республикасында бақылау жасалуға тиіс есірткіні, психотроптық заттар мен прекурсорларды медициналық мақсаттарда пайдалану қағидалары бекiтiлсiн.

2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі                               К. Мәсімов

1. Осы Қазақстан Республикасында бақылау жасалуға тиіс есірткіні, психотроптық заттар мен прекурсорларды медициналық мақсаттарда пайдалану қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) "Есірткі, психотроптық заттар, прекурсорлар және олардың заңсыз айналымы мен теріс пайдаланылуына қарсы іс-қимыл шаралары туралы" Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 10 шілдедегі Заңына (бұдан әрі – Заң) сәйкес әзірленген және құрамында Қазақстан Республикасында бақылау жасалуға тиіс есірткі, психотроптық заттар мен прекурсорлардың тізіміне (бұдан әрі – Тізім) енгізілген есірткі, психотроптық заттар мен прекурсорлар бар дәрілік заттарды медициналық мақсатта пайдалану тәртібін айқындайды.

Есірткіні, психотроптық заттар мен прекурсорларды медициналық мақсатта пайдалану деп құрамында есірткі, психотроптық заттар мен прекурсорлар бар дәрілік заттарды тағайындау, пайдалану, жазып беру, босату, сақтау, бөлу, есепке алу, жою түсініледі.

2. Осы Қағидаларда мынадай негізгі ұғымдар пайдаланылады:

1) науқастың медициналық құжаттары – сырқатнамасы, амбулаториялық картасы, консультациялық қарау жазба парағы;

2) арнайы рецептілік бланк – құрамында Тізімнің ІІ Кестесіндегі есірткі, психотроптық заттар бар дәрілік заттарға рецепт жазып беруге арналған белгіленген нысандағы бланк;

3) сигнатура – құрамында есірткі, психотроптық заттар бар дәрілік заттарды алудың заңдылығын растайтын белгіленген нысандағы құжат;

4) Тізімнің II Кестесі – медициналық мақсатта пайдаланылатын және қатаң бақылауға алынған есірткі және психотроптық заттардың тізімі;

5) Тізімнің III Кестесі – медициналық мақсатта пайдаланылатын және бақылауға алынған есірткі мен психотроптық заттардың тізімі;

6) Тізімнің IV Кестесі – бақылауға алынған прекурсорлар (есірткі мен психотроптық заттарды заңсыз дайындауда жиі пайдаланылатын химиялық және өсімдік заттар) тізімі.

3. Денсаулық сақтау ұйымдарында амбулаториялық және стационарлық емдеу кезінде құрамында есірткі, психотроптық заттар мен прекурсорлар бар дәрілік заттарды тағайындауды денсаулық сақтау ұйымының дәрігері жүзеге асырады.

4. Жедел және шұғыл медициналық жәрдем көрсету кезінде құрамында есірткі, психотроптық заттар мен прекурсорлар бар дәрілік заттарды жедел медициналық жәрдемнің көшпелі бригадасының дәрігері немесе денсаулық сақтау ұйымының шұғыл жәрдем (үйіне барып жәрдем беру) бөлімшесінің дәрігері тағайындайды.

Ауылдық жерлерде жедел медициналық жәрдемнің көшпелі бригадасында дәрігерлер болмаған жағдайда құрамында есірткі, психотроптық заттар мен прекурсорлар бар дәрілік заттарды тағайындауды көшпелі бригаданың фельдшері жүргізеді.

Құрамында Тізімнің II Кестесіндегі есірткі, психотроптық заттар бар дәрілік заттардың пайдаланылуын ресімдеу науқасқа шұғыл медициналық көмек көрсетілгеннен кейін жүргізіледі.

5. Стационарлық емдеуде жатқан науқастарға құрамында есірткі, психотроптық заттар мен прекурсорлар бар дәрілік заттарды тағайындау медициналық көрсетілімдеріне сәйкес жүзеге асырылады.

6. Құрамында есірткі, психотроптық заттар мен прекурсорлар бар дәрілік заттарды тағайындау бір реттік дозасы, қабылдау (енгізу) тәсілі мен жиілігі, емдеу курсының ұзақтығы, сондай-ақ дәрілік заттарды тағайындаудың негіздемесі міндетті көрсетіле отырып, науқастың медициналық құжаттарында белгіленеді және бөлімше меңгерушісі және/немесе денсаулық сақтау ұйымының басшысы қолымен куәландырады.

7. Басшының міндетін орындайтын бір дәрігер жұмыс істейтін денсаулық сақтау ұйымдарында құрамында Тізімнің II Кестесіндегі есірткі, психотроптық заттар бар дәрілік заттарды тағайындауды дәрігер өзі жүзеге асырады.

8. Медициналық мақсаттарда Қазақстан Республикасының аумағында тіркелген және медициналық қолдануға рұқсат етілген, дәрілік заттардың, медициналық мақсаттағы бұйымдардың және медицина техникасының Мемлекеттік тізіліміне енгізілген, құрамында есірткі, психотроптық заттар мен прекурсорлар бар дәрілік заттар пайдаланылады.

9. Құрамында есірткі, психотроптық заттар мен прекурсорлар бар дәрілік заттарды медициналық мақсатта пайдалану Қазақстан Республикасының  заңнамасына сәйкес берілген есірткі, психотроптық заттар мен прекурсорлардың айналымы саласында лицензиясы бар денсаулық сақтау ұйымдарында жүргізіледі.

10. Амбулаториялық емделу кезінде пациенттерге құрамында есірткі, психотроптық заттар мен прекурсорлар бар дәрілік заттарды пайдалану жазып берілген рецептіге сәйкес дәрігердің тағайындауы бойынша жүргізіледі.

11. Стационарлық медициналық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдарында науқастарға құрамында Тізімнің II, III Кестелеріндегі есірткі, психотроптық заттар бар дәрілік заттарды беру басқа дәрілерден бөлек жүргізілуі тиіс.

Дәрілік заттарды пайдалану (қабылдау) оларды беру сәтінде медицина қызметкерінің қатаң қадағалауымен: ішу арқылы қабылдау, трансдермальді терапиялық жүйелерді салу (бұласыр, үлбір және сол сияқтылар) – мейірбикенің қатысуымен, инъекцияларды енгізу – дәрігердің қатысуымен жүргізіледі.

12. Медициналық ұйымдардың сақтауға арналған орындарында және кезекші дәрігерлер мен медбикелердің постыларында есірткінің, психотроптық заттар мен прекурсорлардың жоғары бір реттік және тәуліктік дозаларының кестелері, сондай-ақ олармен уланған кездегі у қайтарғылар кестесі ілінеді.

13. Медициналық ұйымның бөлімшелерінде (кабинеттерінде) құрамында есірткі, психотроптық заттар мен прекурсорлар бар дәрілік заттардың заттаңбаларын ауыстыруға, өлшеп орауға, шашыратуға, басқа қаптамаға (ыдысқа) құюға және ауыстырып салуға тыйым салынады.

14. Науқастарға құрамында есірткі, психотроптық заттар мен прекурсорлар бар дәрілік заттардың рецептілерін денсаулық сақтау ұйымдарының дәрігерлері, өздігінен қабылдау жүргізетін фельдшерлер, акушерлер, жеке қызмет ететін дәрігерлер тиісті медициналық айғақтар болған кезде жазып береді және қолымен, жеке мөрімен, денсаулық сақтау ұйымының мөртабанымен және мөрімен куәландырылады.

15. Амбулаториялық науқастарға құрамында Тізімнің II Кестесіндегі есірткі, психотроптық заттар бар дәрілік заттар типографиялық тәсілмен дайындалған, А6 форматты, коды, бланк нөмірі мен қорғалу дәрежесі бар қызғылт түсті осы Қағидағаларға 1-қосымшаға сәйкес арнайы рецептілік бланкіге жазып беріледі.

Коды осы Қағидағаларға 2-қосымшаға сәйкес Қазақстан Республикасының әкімшілік-аумақтық бірлігінің шартты сандық мәнін қамтиды.

16. Арнайы рецептілік бланкілердегі рецептілер дәрігердің өз қолымен жазылады, ұйымның мөртабанымен, мөрімен, дәрігердің жеке мөрімен, медицина ұйымының бас дәрігерінің немесе оның орынбасарының қолымен куәландырылады. Рецептіде медициналық құжаттаманың нөмірі, рецептіні жазып берген дәрігердің тегі, аты, әкесінің аты, сондай-ақ науқастың тегі, аты, әкесінің аты, жасы мен тұрғылықты мекенжайы көрсетіледі.

Арнайы рецептілік бланкілердің түбіртектері рецептімен бірдей толтырылады және медицина ұйымында олардың сақталуына жауапты тұлғада сақталады.

17. Рецептінің мазмұны, арнайы рецептілік бланкінің сериясы мен нөмірі науқастың медициналық құжаттамасына жазылады. 

18. Құрамында Тізімнің II, ІІІ, IV Кестeлеріндегі есірткі, психотроптық заттар бар дәрілік заттардың рецептілерін тегін жазып беру кезінде рецептілік бланкіге қосымша тегін берілу рецептісі жазып беріледі. Жазып берілген рецептілер осы Қағидаларға 3-қосымшаға сәйкес нысандағы журналда тіркеледі.

19. Құрамында Тізімнің III, IV Кестелеріндегі есірткі, психотроптық заттар мен прекурсорлар бар дәрілік заттардың рецептілері осы Қағидаларға 4-қосымшаға сәйкес бекітілген үлгідегі рецептілік бланкілерде жазып беріледі және медицина ұйымының мөртабанымен және мөрімен, дәрігердің қолымен және жеке мөрімен куәландырылады.

20. Көпқұрамдас дәрілік түрлердің құрамына кіретін құрамында есірткі, психотроптық заттар мен прекурсорлар бар дәрілік заттардың атауы рецептіде бірінші жазылады, сосын барлық қалған ингредиенттері көрсетіледі.

21. Жоғары бір реттік қабылдаудан асатын дозадағы құрамында есірткі, психотроптық заттар мен прекурсорлар бар дәрілік заттардың рецептілерін жазып берген кезде дәрілік заттың дозасы жазумен жазылады және леп белгісі қойылады.

Дәрігер бұл талапты сақтамаған жағдайда фармацевтика қызметкері жазып берілген дәрілік заттың жоғары бір реттік дозасының жартысын береді.

22. Бір рецептуралық бланкіде Тізімнің II, III, IV Кестелеріндегі есірткі, психотроптық заттар мен прекурсорлардың осы Қағидаларға 5-қосымшаға сәйкес бір ғана атауы жазып беру және босату нормасынан аспайтын мөлшерде жазылады.

23. Инкурабельді онкологиялық (гематологиялық) науқастарды емдеу үшін құрамында Тізімнің II, III, IV Кестелеріндегі есірткі, психотроптық заттар бар дәрілік заттарының бір рецептіде жазып берілген мөлшері 2 есе арттырылуы мүмкін. Дәрілік заттың мөлшері жазумен жазылады және леп белгісі қойылады.

Ерекше жағдайларда медициналық айғақтары бойынша инкурабельді науқасқа арналған дәрілік зат 5-10 күн емдеуге қажетті мөлшерде бірнеше рецептіде, бірақ осы Қағидаларға 5-қосымшада көрсетілген рұқсат етілген мөлшерден асырылмай жазып берілуі мүмкін.

Созылмалы науқастарға бір рецептіде жазып берілген этилморфин гидрохлоридінің мөлшері көзге арналған дәрілік түрлерде беру нормасынан бес есе арттырылуы мүмкін.