Қаржы нарығының жекелеген субъектілерінің бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 1 шілдедегі № 68 Қаулысы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2011 жылы 12 тамыздағы № 7121 тіркелді

«Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына, сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

Кіріспе жаңа редакцияда жазылды ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 21.11.2022 жылғы № 97 Қаулысына сәйкес (21.11.2021 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 01.01.2023 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)
Кіріспе жаңа редакцияда жазылды ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 19.12.2022 жылғы № 122 Қаулысына сәйкес (21.11.2022 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 01.01.2023 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)
Кіріспе жаңа редакцияда жазылды ҚР  Ұлттық Банкі Басқармасының 19.03.2025 жылғы № 17 Қаулысына сәйкес (27.11.2023 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 19.04.2025 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)
Кіріспе жаңа редакцияда жазылды ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 24.12.2025 жылғы № 105 Қаулысына сәйкес (19.03.2025 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 01.01.2026 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

1. Қоса беріліп отырған Қаржы нарығының жекелеген субъектілерінің бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулық бекітілсін.

2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

3. Осы қаулы қолданысқа енгізілген күннен бастап Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының "Қазақстан Республикасы қаржы нарығының жекелеген субъектілерінің бухгалтерлік есебін жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы" 2008 жылғы 28 қарашадағы № 98 қаулысының (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 5433 тіркелген) күші жойылды деп танылсын.

Ұлттық Банк 
Төрағасы Г. Марченко

1. Осы Нұсқаулық «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына және халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес әзірленді.

1-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 28.11.2019 жылғы №220 Қаулысына сәйкес (14.10.2019 ж. редакцияны қараңыз) (өзгерту 01.01.2020 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)
1-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 21.11.2022 жылғы № 97 Қаулысына сәйкес (22.11.2021 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 01.01.2023 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)
1-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 19.12.2022 жылғы № 122 Қаулысына сәйкес (21.11.2022 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 01.01.2023 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)
1-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР  Ұлттық Банкі Басқармасының 19.03.2025 жылғы № 17 Қаулысына сәйкес (27.11.2023 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 19.04.2025 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)
1-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 24.12.2025 жылғы № 105 Қаулысына сәйкес (19.03.2025 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 01.01.2026 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

• 3

2. Осы Нұсқаулық бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорларының (бұдан әрі – жинақтаушы зейнетақы қорлары), банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдардың (ипотекалық ұйымдарды және бұрын еншілес банктер болған заңды тұлғаларды қоспағанда), бағалы қағаздар нарығына кәсiби қатысушылардың, микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың, сақтандыру брокерлерінің және Қазақстан Республикасы бейрезидент-сақтандыру брокерлері филиалдарының, сақтандыру ұйымдары таратылған жағдайда сақтанушыларға (сақтандырылушыларға, пайда алушыларға) сақтандыру төлемдерін жүзеге асыруға кепілдік беретін ұйымның, клиенттердің инвестициялық басқарудағы активтерінің инвестициялық портфелін басқарушылардың (бұдан әрi – ұйым) және бағалы қағаздар нарығында брокерлік қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың (бұдан әрі – брокер) брокерлік қызмет көрсету туралы шарт бойынша клиенттерден алынған активтердің бухгалтерлiк есебін жүргiзуін нақтылайды.

2-тармақ жаңа редакцияда ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 24.12.2012 № 388 қаулысымен (24.08.2012 жылғы редакцияны қараңыз).(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
2-тармақ өзгертілді ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 26.07.2013 жылғы № 194 Қаулысымен (24.12.2012 ж. редакциясын қараңыз) (алғашқы ресми жарияланғаннан кейін күнтізбелік 10 (он) күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) 03.10.2013 жылғы „Заң газеті„ газетінде жарияланды
2-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 27.05.2015 жылғы № 83 Қаулысына сәйкес (23.09.2013 ж. редакцияны қараңыз) (алғашқы ресми жарияланғаннан кейін күнтізбелік 10 (он) күн өткен соң қолданысқа енгізілуі тиіс) 24.07.2015 жылы "Әділет" ақпараттық-құқықтық жүйесінде жарияланды
2-тармақтың бірінші бөлігі жаңа редакцияда жазылды ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 28.01.2016 жылғы № 6 Қаулысына сәйкес (17.07.2015 ж. редакцияны қараңыз) (алғашқы ресми жарияланғаннан кейін күнтізбелік 10 (он) күн өткен соң қолданысқа енгізілуі тиіс) 04.04.2016 жылы "Әділет" ақпараттық-құқықтық жүйесінде жарияланды
2-тармақтың бірінші бөлігі жаңа редакцияда жазылды ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 28.11.2016 жылғы № 279 Қаулысына сәйкес (28.01.2016 ж. редакцияны қараңыз) (алғашқы ресми жарияланғаннан кейін күнтізбелік 10 (он) күн өткен соң қолданысқа енгізілуі тиіс) 07.02.2017 жылы "ҚР НҚА электрондық түрдегі эталондық бақылау банкі" ақпараттық жүйесінде жарияланды
2-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 22.12.2017 жылғы № 251 Қаулысына сәйкес (28.11.2016 ж. редакцияны қараңыз)(алғашқы ресми жарияланғаннан кейін күнтізбелік 10 (он) күн өткен соң қолданысқа енгізілуі тиіс) 02.03.2018 жылы "ҚР НҚА электрондық түрдегі эталондық бақылау банкі" ақпараттық жүйесінде жарияланды
2-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 27.08.2018 жылғы № 184 Қаулысына сәйкес (22.12.2017 ж. редакцияны қараңыз) (алғашқы ресми жарияланғаннан кейін күнтізбелік 10 (он) күн өткен соң қолданысқа енгізілуі тиіс) 29.10.2018 жылы "ҚР НҚА электрондық түрдегі эталондық бақылау банкі" ақпараттық жүйесінде жарияланды
2-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 14.10.2019 жылғы №171 Қаулысына сәйкес (27.08.2018 ж. редакцияны қараңыз) (өзгерту 08.11.2019 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)
2-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 21.09.2020 жылғы № 109 Қаулысына сәйкес (28.11.2019 ж. редакцияны қараңыз) (өзгерту 16.12.2020 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)
2-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 21.11.2022 жылғы № 97 Қаулысына сәйкес (22.11.2021 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 01.01.2023 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)
2-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР  Ұлттық Банкі Басқармасының 19.03.2025 жылғы № 17 Қаулысына сәйкес (27.11.2023 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 19.04.2025 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

3. Осы Нұсқаулықта халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес мәміле жасау күнгі және мәміле бойынша есеп айырысу күнгі қаржы активтерін сатып алу және сату мәмілелерін есепке алу әдісі қолданылады. Осы тармақта көрсетілген қаржы активтерін сатып алу және сату мәмілелерін есепке алу әдістерінің бірін таңдау ұйымның есеп саясатында айқындалады.

3-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР  Ұлттық Банкі Басқармасының 19.03.2025 жылғы № 17 Қаулысына сәйкес (27.11.2023 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 19.04.2025 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

Клиенттердің инвестициялық басқарудағы активтерінің және брокерлік қызмет көрсету туралы шарт бойынша клиенттерден алынған активтердің бухгалтерлік есебін жүргізген кезде ұйым және брокер «Қазақстан Республикасы қаржы нарығының жекелеген субъектілеріне арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2008 жылғы 22 қыркүйектегі № 79 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 5348 болып тіркелген) сәйкес баланстан тыс шоттарды қолданады.

4. Осы Нұсқаулыққа және Қазақстан Республикасының бухгалтерлiк есеп пен қаржылық есептiлiк туралы заңнамасына қайшы келмейтін қосымша бухгалтерлік жазбаларды жасауға рұқсат етіледі.

4-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 14.10.2019 жылғы №171 Қаулысына сәйкес (27.08.2018 ж. редакцияны қараңыз) (өзгерту 08.11.2019 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

6. «Өзгерістері пайданың немесе зиянның құрамында көрсетілетін әділ құны бойынша бағаланатын бағалы қағаздар» және «Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар» (мәміле бойынша шығындар қосылатын сатып алу құнына) санатына жіктелген борыштық бағалы қағаздарды сатып алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

6-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 14.10.2019 жылғы №171 Қаулысына сәйкес (27.08.2018 ж. редакцияны қараңыз) (өзгерту 08.11.2019 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

1) авансты брокерге қайта есептеу кезінде:

	

		

			

			
Дт
			
			

			
1610 02
			
			

			
Брокерлермен есеп айырысулар
			
		
		

			

			
Кт
			
			

			
1030
			
			

			
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты;
			
		
	


 

2) мәміле бойынша шығындарды ескере отырып, сатып алынған борыштық бағалы қағаздардың таза құнына (оның номиналдық құнынан аспайтын сомаға):

	

		

			

			
Дт
			
			

			
1120 01
			
			

			
Өзгерістері пайданың немесе зиянның құрамында көрсетілетін әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
1140 01
			
			

			
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
2030 01
			
			

			
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
			
		
		

			

			
Кт
			
			

			
1030
			
			

			
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
1610 02
			
			

			
Брокерлермен есеп айырысулар;
			
		
	


 

3) борыштық бағалы қағаздарды сатып алуға байланысты шығындар қосылатын сыйлықақы сомасына:

	

		

			

			
Дт
			
			

			
1120 03
			
			

			
Өзгерістері пайданың немесе зиянның құрамында көрсетілетін әділ құн бойынша есепке алынатын, сатып алынған қаржы активтері бойынша сыйлықақы
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
1140 03
			
			

			
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қаржы активтері бойынша сыйлықақы
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
2030 03
			
			

			
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
			
		
		

			

			
Кт
			
			

			
1030
			
			

			
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты;
			
		
	


 

4) дисконт (жеңілдік) сомасына:

	

		

			

			
Дт
			
			

			
1120 01
			
			

			
Өзгерістері пайданың немесе зиянның құрамында көрсетілетін әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
1140 01
			
			

			
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
2030 01
			
			

			
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
			
		
		

			

			
Кт
			
			

			
1120 02
			
			

			
Өзгерістері пайданың немесе зиянның құрамында көрсетілетін әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қаржы активтері бойынша дисконт
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
1140 02
			
			

			
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қаржы активтері бойынша дисконт
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
2030 02
			
			

			
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт;
			
		
	


 

5) алдыңғы ұстаушылар есептеген сыйақы сомасына:

	

		

			

			
Дт
			
			

			
2170 03
			
			

			
Бағалы қағаздар бойынша алдыңғы ұстаушылар есептеген сыйақы
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
1270 04
			
			

			
Алдыңғы ұстаушылар бағалы қағаздар бойынша есептеген сыйақы
			
		
		

			

			
Кт
			
			

			
1030
			
			

			
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты;
			
		
	


 

6) борыштық бағалы қағаздарды сатып алу бойынша мәміле сомасы олардың әділ құнынан асып кеткен жағдайда:

	

		

			

			
Дт
			
			

			
7470 10
			
			

			
Бағалы қағаздарды сатып алу-сатудан болған шығыстар
			
		
		

			

			
Кт
			
			

			
1120 02
			
			

			
Өзгерістері пайданың немесе зиянның құрамында көрсетілетін әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қаржы активтері бойынша дисконт
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
1120 03
			
			

			
Өзгерістері пайданың немесе зиянның құрамында көрсетілетін әділ құн бойынша есепке алынатын, сатып алынған қаржы активтері бойынша сыйлықақы
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
1140 02
			
			

			
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қаржы активтері бойынша дисконт
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
1140 03
			
			

			
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қаржы активтері бойынша сыйлықақы
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
2030 02
			
			

			
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
2030 03
			
			

			
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы;
			
		
	


 

7) борыштық бағалы қағаздарды әділ құны олардың сатып алу бойынша мәміле сомасынан асып кеткен жағдайда:

	

		

			

			
Дт
			
			

			
1120 02
			
			

			
Өзгерістері пайданың немесе зиянның құрамында көрсетілетін әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қаржы активтері бойынша дисконт
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
1120 03
			
			

			
Өзгерістері пайданың немесе зиянның құрамында көрсетілетін әділ құн бойынша есепке алынатын, сатып алынған қаржы активтері бойынша сыйлықақы
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
1140 02
			
			

			
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қаржы активтері бойынша дисконт
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
1140 03
			
			

			
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қаржы активтері бойынша сыйлықақы
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
2030 02
			
			

			
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
2030 03
			
			

			
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
			
		
		

			

			
Кт
			
			

			
6280 09
			
			

			
Бағалы қағаздарды сатып алу-сатудан түскен кірістер.
			
		
	


 

7. Өзгерістері пайданың немесе зиянның құрамында көрсетілетін әділ құны бойынша есепке алынатын және басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы есептеу кезінде ұйымның есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

7-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 14.10.2019 жылғы №171 Қаулысына сәйкес (27.08.2018 ж. редакцияны қараңыз) (өзгерту 08.11.2019 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

	

		

			

			
Дт
			
			

			
1270 01
			
			

			
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кірістер
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
2170 01
			
			

			
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кірістер
			
		
		

			

			
Кт
			
			

			
6110 01
			
			

			
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кірістер.
			
		
	


 

8. Төлем көзінен ұсталынуы тиіс корпоративтік табыс салығы түріндегі шығыстарды есептеген кезде борыштық бағалы қағаз эмитенті мынадай бухгалтерлік жазбаны жүзеге асырады:

	
		
		
		
	
	

		

			

			
Дт  
			
			

			
7710  
			
			

			
Корпоративтік табыс салығы бойынша шығыстар 
			
		
		

			

			
Кт  
			
			

			
3110 01 
			
			

			
Төленуі тиіс корпоративтік табыс салығы. 
			
		
	

9. Өзгерістері пайданың немесе зиянның құрамында көрсетілетін әділ құны бойынша есепке алынатын және басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақының немесе дисконттың (жеңілдіктің) амортизациясы кезінде ұйымның есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

9-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 14.10.2019 жылғы №171 Қаулысына сәйкес (27.08.2018 ж. редакцияны қараңыз) (өзгерту 08.11.2019 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

1) сыйлықақының амортизациясы сомасына:

	

		

			

			
Дт
			
			

			
7310 02
			
			

			
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақының амортизациясымен байланысты шығыстар
			
		
		

			

			
Кт
			
			

			
1120 03
			
			

			
Өзгерістері пайданың немесе зиянның құрамында көрсетілетін әділ құн бойынша есепке алынатын, сатып алынған қаржы активтері бойынша сыйлықақы
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
1140 03
			
			

			
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қаржы активтері бойынша сыйлықақы
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
2030 03
			
			

			
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы;
			
		
	


 

2) дисконт (жеңілдік) амортизациясы сомасына:

	
		
		
		
	
	

		

			

			
Дт 
			
			

			
1120 02 
			
			

			
Өзгерістері пайданың немесе зиянның құрамында көрсетілетін әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қаржы активтері бойынша дисконт 
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
1140 02 
			
			

			
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қаржы активтері бойынша дисконт 
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
2030 02 
			
			

			
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт 
			
		
		

			

			
Кт 
			
			

			
6110 03 
			
			

			
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконттың амортизациясымен байланысты кірістер. 
			
		
	

10. Осы Нұсқаулықтың 7 және 9-тармақтарына сәйкес сыйақы және сыйлықақы немесе дисконттың (жеңілдіктің) амортизациясын есептегеннен кейін өзгеруі пайда немесе зиянның құрамында көрсетілетін әділ құны бойынша бағаланатын және басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын борыштық бағалы қағаздар ұйымның есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен қайта бағаланады және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

10-тармақ өзгертілді ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 14.10.2019 жылғы №171 Қаулысымен (27.08.2018 ж. редакцияны қараңыз) (өзгерту 08.11.2019 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)
10-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 26.02.2025 жылғы № 7 Қаулысына сәйкес (23.11.2022 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 17.03.2025 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)
10-тармақ өзгертілді ҚР Ұлттық Банкі Басқармасының 14.10.2019 жылғы №171 Қаулысымен (27.08.2018 ж. редакцияны қараңыз) (өзгерту 08.11.2019 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)
10-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР  Ұлттық Банкі Басқармасының 19.03.2025 жылғы № 17 Қаулысына сәйкес (27.11.2023 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 19.04.2025 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

1) өзгерістері пайданың немесе зиянның құрамында көрсетілетін әділ құны бойынша есепке алынатын борыштық бағалы қағаздар бойынша:

егер борыштық бағалы қағаздардың әділ құны олардың бухгалтерлік баланста сыйақыны шегеріле отырып көрсетілген құнынан жоғары болса:

	
		
	
	
		
	
	
		
	
	
		
	
	

		

			

			


			 
			
			

			
Дт 
			
			

			
1120 04 
			
			

			
Өзгерістері пайданың немесе зиянның құрамында көрсетілетін әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету 
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
Кт 
			
			

			
6150 01 
			
			

			
Өзгерістері пайданың немесе зиянның құрамында көрсетілетін әділ құн бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен болған кірістер; 
			
		
	

егер борыштық бағалы қағаздардың бухгалтерлік баланста сыйақыны шегеріле отырып көрсетілген құны олардың әділ құнынан жоғары болса:

	
		
	
	
		
	
	
		
	
	
		
	
	

		

			

			


			 
			
			

			
Дт 
			
			

			
7470 03 
			
			

			
Өзгерістері пайданың немесе зиянның құрамында көрсетілетін, әділ құн бойынша есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын өзгертуден болған шығыстар 
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
Кт 
			
			

			
1120 05 
			
			

			
Өзгерістері пайданың немесе зиянның құрамында көрсетілетін әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету; 
			
		
	

борыштық бағалы қағаздардың әділ құнының есептелген оң немесе теріс түзеті сомасына:

	
		
	
	
		
	
	
		
	
	
		
	
	

		

			

			


			 
			
			

			
Дт 
			
			

			
1120 05 
			
			

			
Өзгерістері пайданың немесе зиянның құрамында көрсетілетін әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету 
			
		
		

			

			


			 
			
			

			
Кт 
			
			

			
1120 04 
			
			

			
Өзгерістері пайданың немесе зиянның құрамында көрсетілетін әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету.