Бюджет түсімдерін болжау әдістемесін бекіту туралы Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің м.а. 2015 жылғы 21 қаңтардағы № 34 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылы 24 ақпанда № 10322 тіркелді

Қазақстан Республикасы Бюджет кодексінің 65-бабының 3-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

Кіріспе жаңа редакцияда жазылды ҚР Ұлттық экономика министрінің 02.11.2021 жылғы № 98 Бұйрығына сәйкес (26.02.2018 ж. редакцияны қараңыз) (өзгерту 19.11.2021 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

1. Қоса беріліп отырған Бюджет түсімдерін болжау әдістемесі бекітілсін.

2. Салық және кеден саясаты департаменті:

1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін және оның «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі мен мерзімдік баспасөз басылымдарында ресми жариялануын;

2) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің ресми интернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика вице-министріне жүктелсін.

4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Министрдің міндеттерін атқарушы М. Құсайынов

1. Осы Бюджет түсімдерін болжау әдістемесі (бұдан әрі – Әдістеме) Қазақстан Республикасы Бюджет кодексінің (бұдан әрі – Бюджет кодексі) 65-бабына сәйкес әзірленді.

2. Жоспарлы кезеңге арналған мемлекеттік бюджетке және Қазақстан Республикасының Ұлттық қорына түсетін түсімдерді болжау «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы (Салық кодексі)» Қазақстан Республикасының Кодексіне (бұдан әрі – Салық кодексі), «Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» Қазақстан Республикасының Кодексіне, Бюджет кодексіне, «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қаржысын басқарудың 2030 жылға дейінгі тұжырымдамасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2022 жылғы 10 қыркүйектегі № 1005 Жарлығына және Қазақстан Республикасының басқа да нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес жүзеге асырылады.

2-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Премьер-Министрінің орынбасары - Ұлттық экономика министрінің   жылғы № 3 Бұйрығына сәйкес (10.03.2023 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 07.02.2025 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

3. Мемлекеттік бюджетке және Қазақстан Республикасының Ұлттық қорына кірістерді болжау кезінде елдің және өңірлердің әлеуметтік-экономикалық даму болжамының (бұдан әрі – ӘЭДБ) макроэкономикалық көрсеткіштері номиналды мәнде пайдаланылады.

Болжанатын кірістер түсімдерінің есептерінде салық есептілігінің көрсеткіштері (салықтардың есептелуі, түсімі, салықтар мен алымдар бойынша берешек, салық базасы туралы), мемлекеттік статистика деректері, мемлекеттік органдардың материалдары пайдаланылады.

4. Жоспарлы кезеңге арналған бюджетке түсетін түсімдерді болжау кезінде Салық кодексіне және Бюджет кодексіне енгізілген өзгерістер ескеріледі.

5. Мемлекеттік бюджетке және Қазақстан Республикасының Ұлттық қорына түсетін түсімдерді болжау оңтайлы болжамды көрсеткіштерді айқындау мақсатында бірнеше есептеу әдістерімен жүзеге асырылады.

6. Жоспарлы кезеңге арналған республикалық бюджетке және Қазақстан Республикасының Ұлттық қорына түсетін түсімдердің болжамдарын айқындау кезінде ағымдағы қаржылық жыл бойынша түсімдерді бағалау негізге алынады.

7. Жоспарлы кезеңге арналған облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың бюджеттерінің салықтық әлеуетін бағалауды айқындау кезінде ағымдағы қаржылық жыл бойынша салықтық әлеует негізге алынады.

8. Түсімдер бағалауын (салықтық әлеуетті) есептеу әдістері салықтық түсімдерді болжау кезінде есептеудің негізі болып алынатын базаға байланысты әртүрлі болады.

9. Болжау кезінде есептеулер негізіне іс жүзіндегі базамен байланысы бар немесе оның шамасын айқындайтын, салықтық база немесе макроэкономикалық көрсеткіштер қабылданатын, салықтар және басқа да міндетті төлемдер бойынша ағымдағы қаржылық жыл бойынша түсімдерді бағалаудың есебі мынадай әдістермен жүзеге асырылады:

1) тиісті салықтық базаға салық мөлшерлемелерін қолдану арқылы тікелей есеп мынадай формула бойынша:

Pбағ.   = NB * S, мұндағы:

Pбағ.   – ағымдағы қаржылық жыл бойынша кірістер түсімдерін бағалау;

NB – салықтық база;

S – Салық кодексінде белгіленген мөлшерлеме;

2) макроэкономикалық көрсеткіштер мен тиімді мөлшерлемеге сүйене отырып, мына формула бойынша:

Pбағ.   = MP * Sесеп  

Sесеп   = Pесеп  /МРесеп   * 100%, мұндағы:

Pбағ.   – ағымдағы қаржылық жыл бойынша кірістер түсімдерін бағалау;

MP – ағымдағы қаржылық жылын бағалау бойынша макроэкономикалык көрсеткіштердің параметрлері;

Sесеп   – есепті қаржылық жылдағы тиімді мөлшерлеме, %;

Ресеп   – есепті қаржылық жылдағы салықтардың іс жүзіндегі түсімдері;

MPесеп   – есепті қаржылық жылдағы макроэкономикалық көрсеткіштердің параметрлері;

3) есепті қаржылық жылдың белгілі бір кезеңіндегі іс жүзіндегі түсімдердің үлес салмағы бойынша, мына формула бойынша:

Pбағ.   = Pіс.ж(ағым.)  /Uесеп  

Uесеп  = Pф(есеп)   /Pесеп  *100, мұндағы:

Pбағ.   – ағымдағы қаржылық жыл бойынша түсімдерді бағалау;

Pф(ағ.)   – ағымдағы қаржылық жыл бойынша белгілі бір кезеңдегі іс жүзіндегі түсімдер;

Uесеп   – есепті қаржылық жылдағы ұқсас кезеңнің үлес салмағы, %;

Pф(есеп)   – есепті қаржылық жылдың ұқсас кезеңіндегі іс жүзіндегі түсімдер;

Pесеп   – есепті қаржылық жылдағы іс жүзіндегі түсімдер;

4) ағымдағы қаржылық жыл бойынша белгілі бір кезеңдегі орташа айлық түсімдер бойынша, мына формула бойынша:

Pбағ.   = Pф(ағ.)   /Kф( ағ.)   * 12, мұндағы:

Pбағ.   – ағымдағы қаржылық жыл бойынша түсімдерді бағалау;

Pф(ағ.)   – ағымдағы қаржылық жыл бойынша белгілі бір кезеңдегі іс жүзіндегі түсімдер;