ҚазақстанРеспубликасы Президентінің 2015 жылғы 29 желтоқсандағы № 152 Жарлығымен БЕКІТІЛГЕН

1. Осы Мемлекеттік қызметшілерге тәртіптік жаза қолдану қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Заң) 44-бабының 10-тармағына және 60-бабының 4-тармағына сәйкес әзірленді және мемлекеттік қызметшілерге тәртіптік жаза қолдану тәртібін айқындайды.

1-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 31.12.2022 жылғы № 77 Жарлығына сәйкес (22.02.2022 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 09.01.2023  жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

1-бөлім. Мемлекеттік саяси қызметшілердің тәртіптік жауаптылығы

2. Мемлекеттік саяси қызметшінің өзіне жүктелген міндеттерді құқыққа қайшы түрде, кінәлі түрде орындамауы немесе тиісінше орындамауы, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Президентінің тапсырмаларын, Қазақстан Республикасы Президентінің тапсырмалары негізінде және (немесе) тапсырмаларын орындау мақсатындағы Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігі басшылығының тапсырмаларын орындамағаны немесе тиісінше орындамағаны, лауазымдық өкілеттіктерін асыра пайдалануы, қызметтік тәртіп пен қызметтік әдепті бұзуы, сол сияқты Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген, мемлекеттік қызметте болуға байланысты шектеулерді сақтамағаны (бұдан әрі – тәртіптік теріс қылық) үшін мемлекеттік саяси қызметшіге тәртіптік жаза қолданылады.

2-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 21.11.2024 жылғы № 709 Жарлығына сәйкес (03.01.2024 ж. редакцияны қараңыз)

3. Мемлекеттік саяси қызметшіге тәртіптік жазаны жоғары тұрған лауазымды адам (орган) немесе тәртіптік жауаптылыққа тартылатын қызметшіні лауазымға тағайындау және лауазымнан босату құқығы бар адам (бұдан әрі – уәкілетті адам) қолданады.

3-1. Мемлекеттік саяси қызметші алдыңғы мемлекеттік лауазымда тәртіптік теріс қылық жасағаны үшін тәртіптік жауаптылыққа тартылады.

2-тарау 3-1-тармақпен толықтырылды ҚР Президентінің 02.05.2025 жылғы № 870 Жарлығына сәйкес (өзгерту 19.05.2025 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

Егер алдыңғы мемлекеттік лауазым мемлекеттік саяси лауазым болып табылса, онда осы Қағидалардың 9-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, тәртіптік жауаптылық мәселесін қарауды мемлекеттік қызметші тәртіптік теріс қылық жасаған кезде лауазымды атқарған мемлекеттік орган осы Қағидалардың мемлекеттік саяси қызметшілерге қатысты тиісті ережелерін қолдана отырып жүзеге асырады.

Егер алдыңғы мемлекеттік лауазым мемлекеттік әкімшілік лауазым болып табылса, онда осы Қағидалардың 21, 24 және 25-тармақтарында көзделген жағдайларды қоспағанда, тәртіптік жауаптылық мәселесін қарауды мемлекеттік қызметші тәртіптік теріс қылық жасаған кезде лауазымды атқарған мемлекеттік орган осы Қағидалардың мемлекеттік әкімшілік қызметшілерге қатысты тиісті ережелерін қолдана отырып жүзеге асырады.

3-2. Осы Қағидалардың 3-1-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген мемлекеттік саяси қызметшіге тәртіптік жазаны осы Қағидалардың 3-тармағында көрсетілген уәкілетті адам соңғы атқаратын лауазымы бойынша тәртіптік жаза қолдану мерзімдері шегінде қолданады.

2-тарау 3-2-тармақпен толықтырылды ҚР Президентінің 02.05.2025 жылғы № 870 Жарлығына сәйкес (өзгерту 19.05.2025 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

4. Тәртіптік жаза:

1) Қазақстан Республикасының Президенті тағайындайтын мемлекеттік саяси қызметшілерге — олардың өз бастамасымен немесе осы қызметшілердің тікелей басшыларының, Қазақстан Республикасы Президенті уәкілеттік берген өзге лауазымды адамдардың немесе мемлекеттік органдардың ұсынысы бойынша қолданылады;

2) Әкімшілік басшысы тағайындаған Президент Әкімшілігінің мемлекеттік саяси қызметшілерге қызметшілеріне – Әкімшілік Басшысы өз бастамасымен немесе Президент Әкімшілігінің құрылымдық бөлімшелері басшыларының немесе мемлекеттік саяси қызметшілердің қызметіне жетекшілік ететін лауазымды адамдардың ұсыныстары бойынша қолданады;

3) Үкімет Аппараты мен орталық атқарушы органдардың мемлекеттік саяси қызметшілеріне – Үкімет немесе Премьер-Министр өз бастамасымен не тиісінше Үкімет Аппаратының Басшысы, Үкімет мүшелерінің ұсыныстары бойынша қолданады;

3-тармақша жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 13.04.2023 жылғы № 195 Жарлығына сәйкес (31.12.2022 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 17.04.2023 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

4) Парламент палаталары аппараттарының мемлекеттік саяси қызметшілеріне – осы палаталардың бюролары палаталар төрағаларының ұсыныстары бойынша қолданады;

5) жергілікті атқарушы органдардың мемлекеттік саяси қызметшілеріне – осы атқарушы органдардың жоғары тұрған басшылары қолданады;

6) өзге мемлекеттік саяси қызметшілерге – өз бастамасымен немесе осы қызметшілердің тікелей басшыларының ұсыныстары бойынша мемлекеттік органдардың басшылары қолданады.

5. Тәртіптік жаза қолданылғанға дейін қызметтік тергеп-тексеру жүргізілуі мүмкін.

6. Кінәліден теріс қылық жасағаны туралы жазбаша түсініктеме талап етілуге тиіс.

7. Кінәлінің түсініктеме беруден бас тартуы тәртіптік жаза қолдану үшін кедергі бола алмайды.

Жаза қолданылған мемлекеттік саяси қызметшіні тиісті мемлекеттік органның персоналды басқару қызметі (кадр қызметі) қолданылған тәртіптік жаза туралы қолын қойдырып хабардар етеді.

Тәртіптік жаза қолдану туралы актімен жаза қолданылған мемлекеттік саяси қызметшіні таныстыру мүмкін болмаған жағдайда, персоналды басқару қызметі (кадр қызметі) оған актінің көшірмесін хабарламалы хатпен жолдайды.

Жаза қолданылған мемлекеттік саяси қызметші тәртіптік жаза қолдану туралы актімен танысудан бас тартқан жағдайда, персоналды басқару қызметі (кадр қызметі) оны жазбаша нысанда тіркейді.

8. Тәртіптік жаза мемлекеттік саяси қызметшіге тиісті мемлекеттік органның отырысында, оның алқа отырысында немесе осы жазаны қолданған лауазымды адам айқындаған қызметшілердің қатысуымен жариялануы мүмкін.

9. Облыстар, республикалық маңызы бар қалалар, астана әкімдерінің бірінші орынбасарларын және орынбасарларын қоспағанда, Қазақстан Республикасының Президенті тағайындайтын мемлекеттік саяси қызметшілер және олардың орынбасарлары жол берген қызметтік әдеп нормаларының бұзылуын, оның ішінде мемлекеттік қызметке кір келтіретін тәртіптік теріс қылықтарды Қазақстан Республикасы Президентінің шешімі бойынша Қазақстан Республикасы Президентiнiң жанындағы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелерi жөнiндегi комиссия (бұдан әрi – Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелерi жөнiндегi комиссия) қарауы мүмкін.

9-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 14.01.2020 жылғы № 239 Жарлығына сәйкес (24.01.2019 ж. редакцияны қараңыз)
9-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығына сәйкес (14.01.2020 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)
9-тармақ өзгертілді ҚР Президентінің 05.06.2023 жылғы № 239 Жарлығымен (13.04.2023 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 19.06.2023 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелерi жөнiндегi комиссия қызметтiк тергеп-тексеру жүргiзу туралы ұсынымдар, сондай-ақ лауазымды адамдардың атқаратын лауазымынан босатуға дейiнгі тәртiптiк жауаптылығы туралы ұсыныстар енгiзуге құқылы.

Қызметтік әдеп нормаларын бұзғаны, оның ішінде мемлекеттік қызметке кір келтіретін тәртіптік теріс қылықтары үшін облыстар, республикалық маңызы бар қалалар, астана әкімдерінің бірінші орынбасарларының, орынбасарларының және аппараттары басшыларының, облыстардың әкімшілік орталығы болып табылатын қалалар, облыстық маңызы бар қалалар, облыстардың аудандары және қалалардағы аудандар әкімдерінің тәртіптік жауаптылығын мемлекеттік қызмет істері жөніндегі уәкілетті органның Әдеп жөніндегі комиссиясы (бұдан әрі – Әдеп жөніндегі комиссия) қарайды, ол қызметтік тергеп-тексеру жүргізу туралы ұсынымдар, сондай-ақ лауазымды адамдардың атқаратын лауазымынан босатуға дейінгі тәртіптік жауаптылығы туралы ұсыныстар енгізуге құқылы.

Әдеп жөніндегі комиссия туралы ережені мемлекеттік қызмет істері жөніндегі уәкілетті орган бекітеді.

10. Тәртіптік жазаны қолдану туралы шешімге шағымдану оның орындалуын тоқтата тұра алмайды.

11. Тәртіптік жаза мынадай актілер шығару арқылы қолданылады:

1) Қазақстан Республикасы Президентінің жарлығы немесе өкімі;

2) Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы;

3) Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің өкімі;

4) орталық және жергілікті атқарушы органдардың және өзге уәкілетті лауазымды адамдардың бұйрықтары немесе заңдарда көзделген өзге актілер.

12. Тәртіптік жаза қолдану туралы актіде жаза қолданылып отырған теріс қылық, жазаның түрі және ол қолданылатын адам көрсетіледі.

13. Тәртіптік жаза қолдану туралы мәлiметтер мен актілерді мемлекеттiк органның персоналды басқару қызметi (кадр қызметі) мемлекеттік саяси қызметшiнiң қызметтік тiзiмiне енгiзу арқылы есепке алуға тиіс.

Мемлекеттік қызметке кір келтіретін тәртіптік теріс қылықтарға жол берген мемлекеттік саяси қызметшiлерге мемлекеттiк орган басшысы қолданған жазалар туралы мәлiметтердi құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөнiндегi уәкілеттi органға персоналды басқару қызметi (кадр қызметі) мiндеттi түрде табыс етуге тиiс.

14. Егер жаза қолданылған күннен бастап алты ай ішінде мемлекеттік саяси қызметшіге жаңа жаза қолданылмаса, онда оның тәртіптік жазасы жоқ деп есептеледі.

Мемлекеттік саяси қызметшінің лауазымын төмендету түріндегі тәртіптік жазаның алынуы оның бұрын атқарған лауазымына қайта орналасуына алып келмейді.

15. Мемлекеттік саяси қызметшіге бірнеше жаза қолданылған жағдайда, мерзімі бойынша соңғы жаза қолданылған күннен бастап ол алты ай өткенге дейін жазалы болып есептеледі.

16. Егер мемлекеттік саяси қызметші жаңа теріс қылық жасамаса және бұл ретте өзін адал жұмыскер ретінде көрсетсе, тәртіптік жаза алты айлық мерзім өткенге дейін алынуы мүмкін.

16-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 31.12.2022 жылғы № 77 Жарлығына сәйкес (22.02.2022 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 09.01.2023  жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)
16-тармақ өзгертілді ҚР Президентінің 13.04.2023 жылғы № 195 Жарлығымен (31.12.2022 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 17.04.2023 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)
16-тармақ өзгертілді ҚР Президентінің 03.01.2024 жылғы № 429 Жарлығымен (05.06.2023 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 09.01.2024 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

Мемлекеттік саяси қызметшілерге Қазақстан Республикасы Президентінің, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің және оның орынбасарларының, Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігі басшылығының, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Үкіметінің тапсырмаларын орындамағаны немесе тиісінше орындамағаны үшін тәртіптік жаза қолданылған кезде оны мерзімінен бұрын алу тиісінше Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің тиісті лауазымды адамдарымен және Қазақстан Республикасы Үкіметінің Аппаратымен келісу бойынша жүргізіледі.

Жаза қолданылған мемлекеттік саяси қызметшінің тікелей басшысы тәртіптік жазаны мерзімінен бұрын алуға келісім беру жөніндегі өтінішхатты тиісінше Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігіне және Қазақстан Республикасы Үкіметінің Аппаратына жолдайды.

17. Мемлекеттік саяси қызметші мемлекеттік саяси лауазымда атқаратын өкілеттіктерін тоқтатқан күнге дейін алынбаған тәртіптік жаза осы өкілеттіктер тоқтатылған күннен бастап алынған болып есептеледі.

17-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 02.05.2025 жылғы № 870 Жарлығына сәйкес (17.03.2025 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 19.05.2025 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

18. Тәртіптік жазаны мерзімінен бұрын алып тастауды:

1) оны қолданған лауазымды адам немесе жоғары тұрған лауазымды адам жүргізеді;

2) ол тиісті актімен жүргізіледі, бұл туралы қызметшіге тиісті мемлекеттік органның персоналды басқару қызметі (кадр қызметі) жариялайды.

19. Тәртіптік жазаны мерзімінен бұрын алып тастау үшін жаза қолданылған қызметшінің тікелей басшысы уәкілетті адамға тиісті өтінішхат жолдайды.

20. Егер Қазақстан Республикасының Президенті өзгеше шешім қабылдамаса, егер жаза Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелерi жөнiндегi комиссияның ұсынымымен қолданылған болса, тәртіптік жазаны мерзiмiнен бұрын алып тастау оның келiсiмiмен ғана жүргiзiледi.

20-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 14.01.2020 жылғы № 239 Жарлығына сәйкес (24.01.2019 ж. редакцияны қараңыз)

2-бөлім. Мемлекеттік әкімшілік қызметшілердің тәртіптік жауаптылығы

21. Қызметтік әдеп нормаларын бұзуға жол берген немесе мемлекеттік қызметке кір келтіретін тәртіптік теріс қылықтар жасаған орталық атқарушы органдар комитеттері төрағаларын қоспағанда, «А» корпусының мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің тәртіптік жауаптылығын Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы Кадр саясаты жөніндегі ұлттық комиссия (бұдан әрі – Ұлттық комиссия) не оның тапсырмасы бойынша облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың кадр комиссиясы (бұдан әрі – Өңірлік кадрлық комиссия) қарайды.

21-тармақ өзгертілді ҚР Президентінің 05.04.2017 жылғы №456 Жарлығына сәйкес (13.07.2016 ж. редакцияны қараңыз) (қол қойылған күнінен бастап бір ай өткен соң қолданысқа енгізілуі тиіс)
21-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 04.08.2018 жылғы № 723 Жарлығына сәйкес (05.04.2017 ж. редакцияны қараңыз)
21-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 14.01.2020 жылғы № 239 Жарлығына сәйкес (24.01.2019 ж. редакцияны қараңыз)
21-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығына сәйкес (14.01.2020 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)
21-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 05.06.2023 жылғы № 239 Жарлығына сәйкес (13.04.2023 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 19.06.2023 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)
21-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 17.03.2025 жылғы № 817 Жарлығына сәйкес (21.11.2024 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 26.03.2025 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

22. Тармақ алынып тасталды (ескертуді қараңыз)

22-тармақ өзгертілді ҚР Президентінің 05.04.2017 жылғы №456 Жарлығына сәйкес (13.07.2016 ж. редакцияны қараңыз) (қол қойылған күнінен бастап бір ай өткен соң қолданысқа енгізілуі тиіс)
22-тармақтың орыс тіліндегі мәтініне өзгеріс енгізілді, қазақ тіліндегі мәтін өзгеріссіз қалды ҚР Президентінің 04.08.2018 жылғы № 723 Жарлығына сәйкес
22-тармақ алынып тасталды ҚР Президентінің 14.01.2020 жылғы № 239 Жарлығына сәйкес (24.01.2019 ж. редакцияны қараңыз)

23. Қызметтік тергеп-тексеру материалдарын қарау, «Б» корпусы мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің тәртіптік теріс қылығына қатысты фактілерді зерттеу және осы Қағидаларда көзделген тиісті ұсынымдарды шығару үшін мемлекеттік органда тәртіптік комиссия (бұдан әрі – Комиссия) құрылады.

24. Қызметтік әдеп нормаларын бұзуға жол берген немесе мемлекеттік қызметке кір келтіретін тәртіптік теріс қылықтар жасаған орталық атқарушы органдар комитеттері төрағаларының және В-1, В-2, С-1, С-2, сондай-ақ мемлекеттік қызмет істері жөніндегі уәкілетті органның С-О-1, С-О-2 санаттарындағы мемлекеттік әкімшілік қызметшілердің және орталық мемлекеттік органдарда дербес лауазымдағы әдеп жөніндегі уәкілдердің тәртіптік жауаптылығын Әдеп жөніндегі комиссия қарайды.

24-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 05.10.2016 жылғы № 349 Жарлығына сәйкес (29.12.2015 ж. редакцияны қараңыз)
24-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығына сәйкес (14.01.2020 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)
24-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 05.06.2023 жылғы № 239 Жарлығына сәйкес (13.04.2023 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 19.06.2023 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

25. Қызметтік әдеп нормаларын бұзуға жол берген, оның ішінде мемлекеттік қызметке кір келтiретін тәртіптік теріс қылықтар жасаған С-О-1, С-О-2, C-R-1, C-R-2, D-1, D-2, D-О-1, D-O-2, D-R-1, D-R-2, Е-1, Е-2, E-R-1, E-R-2 санаттарындағы мемлекеттік әкімшілік қызметшілердің, сондай-ақ облыстар, республикалық маңызы бар қалалар, астана әкімдерінің аппараттарында дербес лауазымдағы әдеп жөніндегі уәкілдердің тәртіптік жауаптылығын мемлекеттік қызмет iстерi жөнiндегi уәкiлеттi органның облыстардағы, республикалық маңызы бар қалалардағы, астанадағы әдеп жөніндегі кеңестері (бұдан әрі – Әдеп жөніндегі кеңес) қарайды.

25-тармақ өзгертілді ҚР Президентінің 05.04.2017 жылғы №456 Жарлығына сәйкес (13.07.2016 ж. редакцияны қараңыз) (қол қойылған күнінен бастап бір ай өткен соң қолданысқа енгізілуі тиіс)
25-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 24.01.2019 жылғы № 828 Жарлығына сәйкес (04.08.2018 ж. редакцияны қараңыз) (өзгерту 25.01.2019 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)
25-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 14.01.2020 жылғы № 239 Жарлығына сәйкес (24.01.2019 ж. редакцияны қараңыз)
25-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығына сәйкес (14.01.2020 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)
25-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 05.06.2023 жылғы № 239 Жарлығына сәйкес (13.04.2023 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 19.06.2023 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

25-1. «А» корпусының мемлекеттік әкімшілік қызметшілеріне Президент бастамашылық еткен тәртіптік жаза, Ұлттық комиссияның келісімінсіз қолданылады.

Қағидалар 25-1-тармақпен толықтырылды ҚР Президентінің 24.01.2019 жылғы № 828 Жарлығына сәйкес (өзгерту 25.01.2019 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

26. Бiр тәртiптiк іс жүргізудің шеңберінде әртүрлi санаттағы бiрнеше мемлекеттік әкімшілік қызметшiнiң терiс қылықтарын қарау қажет болған жағдайларда, тәртіптік жауаптылықты қызметшiнiң тәртіптік терiс қылықтарын қарау құқығы, неғұрлым жоғары мәртебесі (санаты) бар орган немесе лауазымды адам қарайды.

26-1. Мемлекеттік әкімшілік қызметші алдыңғы мемлекеттік лауазымда тәртіптік теріс қылық жасағаны үшін тәртіптік жауаптылыққа тартылады.

1-тарау 26-1-тармақпен толықтырылды ҚР Президентінің 02.05.2025 жылғы № 870 Жарлығына сәйкес (өзгерту 19.05.2025 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

Егер алдыңғы мемлекеттік лауазым мемлекеттік саяси лауазым болып табылса, онда осы Қағидалардың 9-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, тәртіптік жауаптылық мәселесін қарауды мемлекеттік қызметші тәртіптік теріс қылық жасаған кезде лауазымды атқарған мемлекеттік орган осы Қағидалардың мемлекеттік саяси қызметшілерге қатысты тиісті ережелерін қолдана отырып жүзеге асырады.

Егер алдыңғы мемлекеттік лауазым мемлекеттік әкімшілік лауазым болып табылса, онда осы Қағидалардың 21, 24 және 25-тармақтарында көзделген жағдайларды қоспағанда, тәртіптік жауаптылық мәселесін қарауды мемлекеттік қызметші тәртіптік теріс қылық жасаған кезде лауазымды атқарған мемлекеттік орган осы Қағидалардың мемлекеттік әкімшілік қызметшілерге қатысты тиісті ережелерін қолдана отырып жүзеге асырады.

Мемлекеттік әкімшілік қызметшінің уәкілетті адамы:

1) қызметтік тергеп-тексеруді тоқтата тұру және қайта бастау үшін негіз болып табылатын материалдар мен мәліметтерді уақтылы береді;

2) мемлекеттік қызметшінің тәртіптік жауаптылығы мәселесін жан-жақты және объективті қарау үшін өзге де жәрдем көрсетеді.

27. Тәртіптік терiс қылықтар мынадай түрлерге бөлiнедi:

1) елеусiз;

2) елеулi;

3) өрескел.

Тәртіптік жазасы жоқ мемлекеттік әкімшілік қызметшi жасаған немесе бұрын қолданылған жаза алып тасталғаннан кейін жасаған теріс қылық елеусіз теріс қылық болып табылады, ол үшін қызметшіге ескерту, сөгіс немесе қатаң сөгіс түріндегі тәртіптік жаза қолданылады.

Алып тасталмаған ескерту, сөгіс немесе қатаң сөгіс түрiнде қолданылған жаза болған кезде мемлекеттік әкімшілік қызметші жасаған теріс қылық елеулі теріс қылық болып табылады, ол үшін қызметшіге қызметiне толық сәйкес еместiгi туралы ескерту немесе лауазымын төмендету түрiндегi жаза қолданылады. Бұл ретте, мемлекеттік қызмет туралы заңнамаға сәйкес негіздер бойынша қызметiне толық сәйкес еместiгi туралы ескерту немесе лауазымын төмендету түрiндегi тәртіптік жаза көзделген тәртіптік теріс қылықтарға жол берілген жағдайларда, қызметiне толық сәйкес еместiгi туралы ескерту немесе лауазымын төмендету түрiндегi тәртіптік жаза алынбаған тәртіптік жазаның болуына қарамастан қолданылады.

Жасағаны үшiн қолданыстағы еңбек заңнамасына, мемлекеттiк қызмет туралы заңнамаға сәйкес негiздер бойынша қызметтен шығару көзделген теріс қылық не мемлекеттік әкімшілік қызметші лауазымын төмендету немесе қызметiне толық сәйкес еместiгi туралы ескерту түрiндегi алынбаған жазасы бола тұра жасалған терiс қылық өрескел терiс қылық болып табылады, ол үшін атқаратын лауазымынан босату түрiндегi жаза қолданылады.

28. Тармақ алынып тасталды (ескертуді қараңыз)

28-тармақ алынып тасталды ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығымен (14.01.2020 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

29. Мемлекеттік әкімшілік қызметшiнiң тәртіптік терiс қылық жасауы тәртіптік жаза қолдану үшiн негiз болып табылады.

30. Тәртіптік теріс қылық жасағаны үшін мемлекеттік әкімшілік қызметшіге уәкілетті адам Заңда көзделген тәртіптік жазаларды қолдануы мүмкін.

31. Тәртіптік жаза жасалған тәртіптік терiс қылықтың ауырлығына, оны жасаған адамның кiнәсiнiң дәрежесiне сәйкес келуге тиiс.

32. Тәртіптік жазаның түрiн айқындау және оны қолдану кезінде Заңның 44-бабының 5, 6 және 7-тармақтарында көзделген талаптар, сондай-ақ:

32-тармақтың бірінші абзацы жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығына сәйкес (14.01.2020 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

1) терiс қылықтың мазмұны мен сипаты;

2) терiс қылық жасалған кездегі мән-жай (орны, уақыты, әдісі және оны жасаудың өзге де мән-жайлары), мемлекеттік әкімшілік қызметшінің кінәсі;

3) жасалған терiс қылық әкеп соққан немесе әкелуі мүмкiн келеңсiз зардаптар;

4) оны жасаған адамның бұрынғы мiнез-құлқы;

5) тиісті қызмет саласындағы жұмыс тәжірибесі;

6) мемлекеттік әкімшілік қызметшiнiң жеке басын сипаттайтын өзге де мән-жайлар жинақтала есепке алынады.

33. Персоналды басқару қызметі (кадр қызметі) не персоналды басқару қызметінің (кадр қызметінің) міндеттерін атқару жүктелген адамдар мемлекеттік әкімшілік қызметшiнің тәртіптік терiс қылығы туралы мәліметтер негізінде одан жазбаша түсiнiктемені талап етеді, ол оны талап етілген күнінен бастап екі жұмыс күні ішінде ұсынады.

33-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығына сәйкес (14.01.2020 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

Мемлекеттік әкімшілік қызметшi жазбаша түсiнiктеме беруден бас тартқан жағдайда, персоналды басқару қызметінің (кадр қызметінің) жұмыскерлері не персоналды басқару қызметінің (кадр қызметінің) міндеттерін атқару жүктелген адамдар тиісті акт жасайды.

Мемлекеттік әкімшілік қызметшінің жазбаша түсініктеме беруден бас тартуы қызметтік тергеп-тексеру жүргізуге кедергі бола алмайды.

34. Мемлекеттік әкімшілік қызметшi болмашы тәртіптік терiс қылық жасаған жағдайда, ол егер жазбаша түсiнiктемесiнде өзінің осы терiс қылықты жасау фактісімен келiссе, онда уәкілетті адамның қызметтiк тергеп-тексеру жүргiзбей ескерту, сөгiс немесе қатаң сөгiс түрiнде жаза қолдануға құқығы бар.

34-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығына сәйкес (14.01.2020 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

Егер осы Қағидалардың 21, 24 және 25-тармақтарында көрсетiлген мемлекеттік әкімшілік қызметшiлер жазбаша түсiнiктемелерiнде өздерінің терiс қылықты жасау фактісімен келiссе, осы қызметшілерге қатысты, құзыретіне сәйкес Ұлттық комиссияға, Әдеп жөніндегі комиссияға немесе Әдеп жөніндегі кеңеске берілген материалдар бойынша қызметтiк тергеп-тексерулер тағайындалмауы мүмкін.

Бұл жағдайда Ұлттық комиссияның төрағасы, Әдеп жөніндегі комиссияның не Әдеп жөніндегі кеңестің төрағасы көрсетілген мемлекеттік әкімшілік қызметшілерге қатысты материалдарды қызметшілерге тәртіптік жазалар қолдану үшін мемлекеттік органға жолдайды.

35. Егер мемлекеттік әкімшілік қызметшi өзiнiң жазбаша түсiнiктемесiнде терiс қылық жасау фактісімен келiспесе, онда осы Қағидаларда айқындалған тәртiпке сәйкес қызметтiк тергеп-тексеру жүргiзiлуге тиiс.

35-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығына сәйкес (14.01.2020 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

36. Тармақ алынып тасталды (ескертуді қараңыз)

36-тармақ алынып тасталды ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығымен (14.01.2020 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

37. Жасағаны үшін лауазымын төмендету, қызметiне толық сәйкес еместiгi туралы ескерту және атқаратын лауазымынан босату түрiнде тәртіптік жазалар қолданылуы мүмкін тәртіптік теріс қылықтар бойынша қызметтiк тергеп-тексеру жүргізу және Комиссияның ұсынымдарының болуы міндетті.

37-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 24.01.2019 жылғы № 828 Жарлығына сәйкес (04.08.2018 ж. редакцияны қараңыз) (өзгерту 25.01.2019 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)
37-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығына сәйкес (14.01.2020 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

38. Егер тәртіптік теріс қылықты мемлекеттік әкімшілік лауазымға алғаш рет қабылданған адам жасаса, персоналды басқару қызметі (кадр қызметі) не персоналды басқару қызметінің (кадр қызметінің) міндеттерін атқару жүктелген адам осы адамға бекітілген тәлімгерден теріс қылықтың жасалу фактісі бойынша жазбаша түсініктеме талап етеді, ол қызметтік тергеп-тексеру материалдарына қоса тіркеледі.

38-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығына сәйкес (14.01.2020 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

39. Уәкілетті адам Ұлттық комиссияның, Әдеп жөніндегі комиссияның, Өңірлік кадр комиссиясының немесе Әдеп жөніндегі кеңестің ұсынымдары мен материалдарын қараған кезде қызметтік тергеп-тексерулер жүргізілмейді.

Уәкілетті адам Ұлттық комиссияның, Әдеп жөніндегі комиссияның, Өңірлік кадр комиссиясының немесе Әдеп жөніндегі кеңестің ұсынымына сәйкес он жұмыс күні ішінде тәртіптік жаза қолдану жөнінде шешім қабылдайды.

Қабылданған шешім туралы Ұлттық комиссияға, Әдеп жөніндегі комиссияға, Өңірлік кадр комиссиясына немесе Әдеп жөніндегі кеңеске үш жұмыс күні ішінде хабарланады.

40. Бiрнеше мемлекеттік қызметшi бiрлесiп тәртіптік терiс қылық жасаған кезде тәртіптік жаза әрбір қызметшіге жеке қолданылады.

41. Жасалған тәртіптік терiс қылық үшiн бiр ғана тәртіптік жаза қолданылады.

42. Мемлекеттік әкімшілік қызметшiге тәртіптік жаза қолдану, егер оның іс-әрекетінде басқа жауаптылық түрлері байқалса, оны Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген басқа да жауаптылық түрлерiнен босатпайды.

43. Мемлекеттік әкімшілік қызметшінің тәртіптік теріс қылығының жасалу мән-жайын толық, жан-жақты және объективті түрде анықтау мақсатында ол туралы материалдарды және мәліметтерді жинау мен тексеру жөніндегі қызмет қызметтік тергеп-тексеру болып табылады.

44. Мемлекеттік әкімшілік қызметшiнiң тәртіптік терiс қылық жасағаны туралы мәлiметтер: жеке және заңды тұлғалардың жолданымдары, құқық қорғау органдары мен өзге мемлекеттiк органдардың материалдары, бұқаралық ақпарат құралдарындағы жарияланымдар, тәртіптік теріс қылық жасаған адам жұмыс істейтін мемлекеттік органдардың құрылымдық бөлімшелері басшыларының қызметтiк жазбахаттары не ұсынулары және өзге де материалдар қызметтік тергеп-тексеруді тағайындауға негіз болып табылады.

Материалдар жазбаша, сол сияқты өзге нысанда тіркелген мәлiметтердi, оның ішінде бейнематериалдарды қамтуы мүмкiн.

45. Мемлекеттік әкімшілік қызметшілердің тәртіптік теріс қылықтары бойынша қызметтiк тергеп-тексерулер мемлекеттік әкімшілік қызметшіні лауазымға тағайындау және лауазымнан босату құқығы бар лауазымды адамға (бұдан әрі – уәкілетті адам) жасалған теріс қылық туралы мәлімет келіп түскен күннен бастап бес жұмыс күні ішінде уәкілетті адамның актісімен тағайындалады.

Сайланбалы орган тағайындайтын мемлекеттік әкімшілік қызметшілердің тәртіптік теріс қылықтары бойынша қызметтiк тергеп-тексерулер осы сайланбалы орган хатшысының шешімімен тағайындалады.

Аудандық маңызы бар қаланың, кенттің, ауылдың, ауылдық округтің әкімі үшін уәкілетті адам ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) әкімі болып табылады.

45-1. Осы Қағидалардың 49, 50, 51 және 52-тармақтарында көзделген жағдайларды қоспағанда, осы Қағидалардың 26-1-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген мемлекеттік әкімшілік қызметшінің тәртіптік теріс қылығы бойынша қызметтік тергеп-тексеру мемлекеттік қызметші теріс қылық жасаған кезде лауазымды атқарған мемлекеттік органның уәкілетті адамының актісімен тағайындалады.

3-тарау 45-1-тармақпен толықтырылды ҚР Президентінің 02.05.2025 жылғы № 870 Жарлығына сәйкес (өзгерту 19.05.2025 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

Қызметтік тергеп-тексеруді тағайындау және осы Қағидалардың 26-1-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген мемлекеттік әкімшілік қызметшінің тәртіптік теріс қылықтары жөніндегі мәліметтер туралы қызметтік тергеп-тексеру тағайындалған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде мемлекеттік әкімшілік қызметші лауазымды атқаратын мемлекеттік органның уәкілетті адамына хабарланады.

Қызметтік тергеп-тексеру материалдарын мемлекеттік қызметші теріс қылық жасаған кезде мемлекеттік әкімшілік лауазымды атқарған мемлекеттік органның Комиссиясы қарайды және тәртіптік жаза қолдану туралы ұсыным шығарылған жағдайда мемлекеттік қызметші теріс қылық жасаған кезде лауазымды атқарған мемлекеттік органның уәкілетті адамы тиісті материалдарды бес жұмыс күні ішінде мемлекеттік қызметшінің соңғы жұмыс орны бойынша жібереді.

46. Осы Қағидалардың 21, 24, 25-тармақтарында көрсетілген мемлекеттік әкімшілік қызметшілердің уәкілетті адамға белгілі болған тәртіптік теріс қылықтары туралы мәліметтер үш жұмыс күні ішінде құзыретіне сәйкес Ұлттық комиссияға, Әдеп жөніндегі комиссияға немесе Әдеп жөніндегі кеңеске әрі қарай жолдануға жатады.

47. Персоналды басқару қызметi (кадр қызметі) не персоналды басқару қызметінің (кадр қызметінің) міндеттерін атқару жүктелген адамдар қызметтік тергеп-тексеруді жүргізу туралы акті шығарылған күннен бастап он жұмыс күнінен аспайтын мерзiмде қызметтiк тергеп-тексеруді жүргiзедi. Бұл ретте, мүдделер қақтығысы болған не олардың тәртіптік жауаптылығы бір тәртіптік іс жүргізу шеңберінде қаралған жағдайларды және осы Қағидалардың 48-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, мемлекеттік әкімшілік қызметшінің тікелей басшысы қызметтік тергеп-тексеруге тартылады.

Қажет болған жағдайда қызметтік тергеп-тексеруді жүргізуге өзге мемлекеттік қызметшілер тартылуы мүмкін, сондай-ақ қызметтiк тергеп-тексеруді жүргізу персоналды басқару қызметiнің (кадр қызметінің) қызметкерін тарта отырып, басқа құрылымдық бөлімшелердің жұмыскерлеріне жүктелуі мүмкін.

48. Өңірлік кадр комиссиясының, Әдеп жөніндегі комиссияның, Әдеп жөніндегі кеңестің және Комиссияның құрамына кіретін адамдар қызметтік тергеп-тексеру жүргізуге тартылмайды.

49. Осы Қағидалардың 21-тармағында көрсетiлген мемлекеттік әкімшілік қызметшiлердiң тәртiптiк терiс қылықтары бойынша қызметтiк тергеп-тексерулер Ұлттық комиссия төрағасының шешімімен тағайындалады.

Ұлттық комиссияның төрағасы қызметтік тергеп-тексеруді жүргізетін адамдардың құрамына Ұлттық комиссияның жұмыс органының не мемлекеттiк қызмет iстерi жөнiндегi уәкілетті органның өкілін енгізе отырып, қызметтік тергеп-тексеру жүргізуді олардың құзыреттеріне сәйкес тиісті мемлекеттік органға не лауазымды адамға тапсыруы мүмкін.

50. Өңірлік кадр комиссиясының төрағасы осы Қағидалардың 21-тармағында көрсетiлген мемлекеттік әкімшілік қызметшiлердiң терiс қылықтары бойынша қызметтiк тергеп-тексеру жүргізу туралы шешімді Ұлттық комиссияның тапсыруы бойынша қабылдайды.

Бұл жағдайда Өңірлік кадр комиссиясының төрағасы қызметтік тергеп-тексеруді жүргізетін адамдардың құрамына Өңірлік кадр комиссиясының жұмыс органының өкілін енгізе отырып, қызметтік тергеп-тексеру жүргізуді олардың құзыретіне сәйкес тиісті мемлекеттік органға не лауазымды адамға тапсыруы мүмкін.

51. Осы Қағидалардың 24-тармағында көрсетiлген мемлекеттік әкімшілік қызметшiлердiң терiс қылықтары бойынша қызметтiк тергеп-тексерулер мемлекеттiк қызмет iстерi жөнiндегi уәкiлеттi орган басшысының бұйрығымен тағайындалады және оларды мемлекеттiк қызмет iстерi жөнiндегi уәкiлеттi органның лауазымды адамдары осы Қағидаларда белгiленген мерзiмдерде және тәртiппен жүргiзедi.

Қажет болған жағдайда мемлекеттiк қызмет iстерi жөнiндегi уәкiлеттi орган қызметтiк тергеп-тексеру жүргiзудi мемлекеттiк қызмет iстерi жөнiндегi уәкілетті органның өкілін қатыстыра отырып, сол мемлекеттiк органның өзінің персоналды басқару қызметiне (кадр қызметіне) тапсыруы мүмкiн.

52. Осы Қағидалардың 25-тармағында көрсетiлген мемлекеттік әкімшілік қызметшiлердiң терiс қылықтары бойынша қызметтiк тергеп-тексерулер Әдеп жөніндегі кеңес төрағасының шешімімен тағайындалады және оның жұмыс органы оны Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет саласындағы заңнамасында көзделген ерекшеліктерді ескере отырып, осы Қағидаларда белгiленген тәртiппен жүргiзедi.

53. Қызметтiк тергеп-тексерулер:

1) мемлекеттiк әкімшілік қызметшi еңбекке уақытша жарамсыз болған;

2) мемлекеттік әкімшілік қызметші демалыста немесе iссапарда болған;

3) мемлекеттік әкімшілік қызметші мемлекеттiк немесе қоғамдық мiндеттердi орындаған уақытта оны өз лауазымдық міндеттерін орындаудан босатқан;

4) мемлекеттік әкімшілік қызметші даярлауда, қайта даярлауда, біліктілігін арттыру курстарында және тағылымдамада болған;

5) мемлекеттік әкімшілік қызметшінің тәртіптік теріс қылық жасағаны туралы мемлекеттік органдардың актілеріне ол сот тәртібімен шағым жасаған кезеңде, сондай-ақ қызметтік тергеп-тексеруді тағайындауға негіз болып табылатын мәселе сот тәртібімен қаралған жағдайларда;

6) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес енгізілген төтенше жағдай ретінде түсінілетін еңсерілмейтін күш әсер еткен;

7) қызметтік тергеп-тексерулерді жүзеге асыруға қажетті материалдар мен ақпарат беру туралы сұрау салу мемлекеттік органдарға, лауазымды адамдарға және өзге де субъектілерге жіберілген кезеңде тоқтатыла тұрады.

Қызметтiк тергеп-тексеру уәкілетті адамның шешімімен тоқтатыла тұрады және қайта жалғастырылады.

Сайланбалы орган тағайындайтын мемлекеттік әкімшілік қызметшілерге қатысты қызметтік тергеп-тексеруді тоқтата тұру және қайта жалғастыру туралы шешімді осы сайланбалы органның хатшысы қабылдайды.

Уәкілетті адам төтенше жағдай енгiзiлген кезде қызметтік тергеп-тексеруді тоқта тұру және қайта жалғастыру туралы шешімді оның қолданылу кезеңiнде көзделген негізгі және уақытша шектеу шараларын ескере отырып қабылдайды.

54. Қызметтiк тергеп-тексеру барысында персоналды басқару қызметi (кадр қызметі) не қызметтік тергеп-тексеруді жүргізу жүктелген адамдар өзіне қатысты қызметтік тергеп-тексеру жүргізіліп жатқан мемлекеттік әкімшілік қызметшіден жазбаша түсініктемені талап етеді, тәртіптік терiс қылықтың жасалу мән-жайларына және тергеп-тексерудiң өзге де негiздерiне қатысты барлық материалдар мен мәлiметтердi жан-жақты әрi толық жинайды.

Персоналды басқару қызметі (кадр қызметі) не персоналды басқару қызметінің (кадр қызметінің) міндеттерін атқару жүктелген адам өзіне қатысты қызметтік тергеп-тексеру жүргізілген мемлекеттік әкімшілік қызметшіні қызметтік тергеп-тексеру материалдарымен таныстыруға тиіс.

Мемлекеттік әкімшілік қызметшi жазбаша түсiнiктеме беруден немесе қызметтік тергеп-тексеру материалдарымен танысқанын өз қолын қойып растаудан бас тартқан жағдайда, персоналды басқару қызметiнің (кадр қызметінің) жұмыскерлерi не қызметтік тергеп-тексеруді жүргізу жүктелген адамдар тиісті акт жасайды, ол қызметтік тергеп-тексеру материалдарына қоса тіркеледі.

Жинақталған материалдар тиісті уәжді қорытындымен бірге Комиссияның қарауына ұсынылады.

55. Егер қызметтiк тергеп-тексеру нәтижесiнде мемлекеттік әкімшілік қызметшi қылмыстық әрекет не әкімшілік құқық бұзушылық құрамының ықтимал белгiлерi бар әрекетке жол берді деген тұжырым жасалса, уәкілетті адам алынған материалдарды Комиссияның қарауына шығармай, құқық қорғау органдарына немесе өзге органдарға дереу береді.

Құқық қорғау органы мемлекеттік қызметшіге қатысты қылмыстық іс не әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізуді тоқтатқан жағдайда, бірақ оның әрекеттерінде тәртіптік теріс қылық белгілері бар болса, іс бойынша материалдар тиісті мемлекеттік органға жолданады.

60. Комиссия уәкілетті адамның актісімен қалыптастырылады және мемлекеттiк органның жұмыскерлері қатарынан құрылатын Комиссияның төрағасынан, мүшелерінен тұрады.

60-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығына сәйкес (14.01.2020 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

Комиссия мүшелерінің жалпы саны, төрағаны қоса алғанда, тақ санды құрауға және Комиссия құрамы мемлекеттік органның түрлі құрылымдық бөлімшелерінің өкілдерінен тұруға тиіс.

Орталық атқарушы органдарда аппарат басшысы Комиссияның қызметіне жалпы басшылықты жүзеге асырады, оның кемінде бес мүшеден тұратын құрамын жасақтайды, оның үштен екісі құрылымдық бөлімшелердің өкілдерінен, оның ішінде төрағадан тұруға тиіс. Комиссияның төрағасы Комиссияны құру туралы актіде айқындалады.

Штат саны елу бірліктен аз мемлекеттік органдар үшін үш мүшеден тұратын Комиссия қалыптастыруға жол беріледі.

Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес сайланатын мемлекеттiк әкімшілік қызметшiлердің жауаптылығын қарау үшін Комиссияның құрамына сондай-ақ мәслихат депутаттары мен жергілікті қоғамдастықтың өкілдері енгізіледі.

Персоналды басқару қызметiнiң (кадр қызметінің) басшысы айқындайтын персоналды басқару қызметiнiң (кадр қызметінің) өкiлi не персоналды басқару қызметінің (кадр қызметінің) міндеттерін атқару жүктелген адам Комиссияның хатшысы болып табылады. Комиссия жұмысының барлық материалдары персоналды басқару қызметiнде (кадр қызметінде) сақталады. Комиссия хатшысы оның жұмысын ұйымдастырушылық жағынан қамтамасыз етуді жүзеге асырады және дауыс беруге қатыспайды.

Мемлекеттік органдардың мемлекеттік саяси қызметшілер болып табылатын басшылары және олардың орынбасарлары, сондай-ақ уәкілетті адамдар Комиссияның құрамына кірмейді.

61. Өзiнiң жақын туысы немесе жекжаты болып табылатын қызметшiге қатысты немесе Комиссия мүшесiнiң осы тергеп-тексеруге тiкелей немесе жанама мүдделiлiгi болса, Комиссия мүшесi тәртіптік терiс қылыққа қатысты қызметтiк тергеп-тексеру материалдарын қарауға және фактілерді зерттеуге қатыспайды.

Комиссия мүшесінде қызметтік тергеп-тексеру бойынша тікелей немесе жанама мүдделілік болған жағдайда, бұл туралы ол мемлекеттік әкімшілік қызметшілерді лауазымға тағайындау және мемлекеттік лауазымнан босату құқығы бар лауазымды адамды дереу хабардар етуге міндетті.

62. Комиссия өз отырысында қызметтiк тергеп-тексеру материалдарын қарайды және тәртіптік терiс қылыққа қатысты фактілерді зерттейдi, өзіне қатысты қызметтiк тергеп-тексеру жүргiзiлген мемлекеттік әкімшілік қызметшiнiң және тергеп-тексеруді жүргiзген персоналды басқару қызметi (кадр қызметі) не уәкiлеттi лауазымды адамдар өкілдерінің түсiнiктемелерiн тыңдайды. Комиссияның куәларды тыңдауға және терiс қылыққа қатысы бар кез келген фактілерді зерттеуге де құқығы бар.

62-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығына сәйкес (14.01.2020 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

Қажет болған жағдайда Комиссияның отырыстарын бейнеконференцбайланыс арқылы өткізуге болады.

Комиссия қызметтік тергеп-тексеру материалдарын тәртіптік жаза қолдану мерзімдерін ескере отырып, бес жұмыс күні ішінде қарауға тиіс.

62-1. Отырыс өткiзiлетiн күндi Комиссияның төрағасы айқындайды, ол туралы персоналды басқару қызметi (кадр қызметі) не персоналды басқару қызметінің (кадр қызметінің) міндеттерін атқару жүктелген адам Комиссия мүшелерін хабардар етеді.

4-тарау 62-1-тармақпен толықтырылды ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығына сәйкес (өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

63. Персоналды басқару қызметi (кадр қызметі) не персоналды басқару қызметінің (кадр қызметінің) міндеттерін атқару жүктелген адам Комиссия отырысы өткiзілерден кемінде үш жұмыс күні бұрын мемлекеттік әкімшілік қызметшіге Комиссия отырысының уақыты мен орны туралы тиісінше хабарлауға тиіс.

63-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығына сәйкес (14.01.2020 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

Осы Қағидаларда тиісінше хабарлау деп мемлекеттік әкімшілік қызметшіге жұмыс орны бойынша хатпен не ол жұмыста болмаған жағдайда, оның өзіне немесе онымен бірге тұрып жатқан кәмелетке толған отбасы мүшелерінің біріне тілхат алынып, табыс етілетін тапсырыс хатпен немесе жеделхатпен не хабарлаудың немесе шақырудың тіркелуін қамтамасыз ететін өзге де байланыс құралдарын пайдалана отырып хабарлау танылады.

Тәртіптік жауаптылыққа тартылатын мемлекеттік әкімшілік қызметші қызметтік тергеп-тексеру кезінде өзінің мекенжайы, ұялы байланыстың абоненттік нөмірі өзгерген жағдайда, бұл туралы персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) не персоналды басқару қызметінің (кадр қызметінің) міндеттерін атқару жүктелген адамға жазбаша хабарлайды.

Мұндай хабар болмаған жағдайда, хабарлау, шақыру соңғы белгілі мекенжайға, ұялы байланыстың абоненттік нөміріне жіберіледі және қызметші бұл мекенжайда енді тұрмаса да немесе болмаса да, осы ұялы байланыстың абоненттік нөмірін пайдаланбаса да, жеткізілді деп саналады.

64. Мемлекеттік әкімшілік қызметші Комиссияның отырысына қатысудан жазбаша түрде бас тарта алады.

64-тармақ өзгертілді ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығымен (14.01.2020 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

Өзіне қатысты тәртіптік жауаптылық қаралып жатқан мемлекеттік әкімшілік қызметшінің болмауы, егер оған тиісінше хабарланған болса, Комиссияның отырысында қызметтік тергеп-тексеру материалдарын қарауға кедергі болып табылмайды.

65. Комиссия отырысы оған Комиссия мүшелерiнің кемiнде төрттен үшi қатысса, құқықты болып саналады.

66. Қызметтік тергеп-тексеру материалдарын қарау кезінде Комиссия мынадай мәселелерді:

1) қызметшінің тәртіптік жауаптылығын қарау үшін негіз болып отырған нақты іс-әрекет (әрекетсіздік) орын алғанын-алмағанын;

2) бұл іс-әрекеттiң (әрекетсіздіктің) теріс қылық болып табылатынын-табылмайтынын және ол Қазақстан Республикасының қандай заңнамасы нормаларын бұза отырып жасалғанын;

3) мемлекеттік әкімшілік қызметші осы тәртіптік теріс қылықты жасағанын-жасамағанын;

4) мемлекеттік әкімшілік қызметшінің осы теріс қылықты жасауда кiнәсі байқалатынын-байқалмайтынын;

5) мемлекеттік әкімшілік қызметшіні тәртіптік жауаптылыққа тарту мерзімдерінің сақталғанын-сақталмағанын;

6) мемлекеттік әкімшілік қызметші қызметтік тергеп-тексеру материалдарымен танысқанын-таныспағанын;

7) мемлекеттік әкімшілік қызметшіге қатысты тәртіптік жазаның қандай түрін белгілеу ұсынылатынын-ұсынылмайтынын;

8) осы Қағидалардың 32-тармағында көзделген өзге де мән-жайларды шешеді.

67. Комиссия отырысының қорытындысы осы Қағидалардың 66-тармағында көрсетілген мәселелер бойынша Комиссияның шешімдері тіркелетін хаттама түрінде ресімделеді. Хаттама отырыс өткізілген күннен бастап үш жұмыс күні ішінде рәсімделеді және оған Комиссияның төрағасы, мүшелері және хатшысы қол қояды, содан кейін персоналды басқару қызметі (кадр қызметі) не персоналды басқару қызметінің (кадр қызметінің) міндеттерін атқару жүктелген адам өзіне қатысты тәртiптiк жауаптылық мәселесі қаралған қызметшіге таныстырады.

67-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 24.01.2019 жылғы № 828 Жарлығына сәйкес (04.08.2018 ж. редакцияны қараңыз) (өзгерту 25.01.2019 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)
67-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығына сәйкес (14.01.2020 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

Тәртіптік жауаптылық мәселелерін қарау мемлекеттік құпияларды қозғайтын жағдайларды қоспағанда, отырыс барысы техникалық бейнежазу құралдарының көмегімен тіркеледі. Хаттамаға отырыстың дәлжазбасы қоса берілуі мүмкін. Тәртіптік жауаптылық мәселелерін қарау мемлекеттік құпияларды қозғайтын жағдайларды қоспағанда, отырыс уақытында мемлекеттік әкімшілік қызметші техникалық жазу құралдарын да пайдалана алады. Техникалық жазу құралдарын пайдалану тәртіптік комиссия отырысының өтуіне кедергі келтірмеуге тиіс.

Бұл ретте отырысқа қатысушылар мен Комиссия мүшелері бейнежазумен қамтылады.

Комиссия отырысының хаттамасында Комиссияның техникалық бейнежазу құралдарын қолданғаны туралы белгі жасалады.

Техникалық бейнежазу құралдарының көмегімен тіркелген материалдар Комиссия отырысы аяқталған кезден бастап кемінде бес жыл персоналды басқару қызметінде (кадр қызметінде) не персоналды басқару қызметінің (кадр қызметінің) міндеттерін атқару жүктелген адамда сақталады.

68. Комиссия ұсынымдары ашық дауыс беру жолымен қабылданады және уәкілетті адамға жiберіледi. Комиссия мүшелерi дауыс беру кезiнде қалыс қалмайды және отырыстарға алмасу құқығынсыз қатысады.

Комиссияның қызметіне қандай да бір араласуға жол берілмейді.

Дауыстар тең болған кезде төрағалық етушінің даусы шешуші болады.

68-тармақ үшінші бөлікпен толықтырылды ҚР Президентінің 05.10.2016 жылғы № 349 Жарлығына сәйкес

69. Көпшіліктің шешімімен келіспеген Комиссия мүшесі өзінің ерекше пікірін жазбаша түрде білдіре алады, оны Комиссия төрағасына ұсынады және оны Комиссия отырысының хаттамасына тіркейді.

70. Тәртіптік терiс қылық жасалғанын растайтын фактілер болған жағдайда, Комиссия жаза қолданудың орындылығы мен оның түрi туралы уәкілетті адамға ұсыным береді.

Жеткілікті негіздер болған жағдайда, Комиссия ұсынымдарда қызметшінің тәртіптік жауаптылығын қарау барысында белгіленген заң бұзушылық фактілерін, теріс қылықтың жасалуына ықпал еткен себептер мен шарттарды және қабылдау үшін қажет шараларды көрсетеді.

71. Комиссия өз жұмысында мемлекеттiк қызмет iстерi жөнiндегi уәкiлеттi органмен өзара iс-қимыл жасайды және мемлекеттiк қызмет iстерi жөнiндегi уәкілетті орган бекіткен нысан бойынша жұмысы туралы есептер бередi.

71-1. Уәкілетті адамға мемлекеттік қызметшінің теріс қылық жасағаны жөнінде белгілі болған күн тәртіптік теріс қылықтың анықталған күні болып саналады.

5-тарау 71-1-тармақпен толықтырылды ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығына сәйкес (өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

72. Уәкілетті адам Комиссияның тәртіптік жаза қолдану туралы ұсынымы келіп түскен күннен бастап жазаны қолдану мерзімдерінің шегінде, бес жұмыс күні ішінде мынадай шешiмдердің бірін қабылдайды:

72-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығына сәйкес (14.01.2020 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

1) тиiстi тәртіптік жазаны қолданады;

2) тәртіптік жазаны қолдану мерзімдерінің шегінде қосымша қызметтік тергеп-тексеруді тағайындайды және материалдарды қосымша қызметтiк тергеп-тексеруге жiбередi;

3) тәртіптік жазаны қолданбайды.

Сайланбалы орган тағайындайтын мемлекеттік әкімшілік қызметшілерге қатысты шешімді осы сайланбалы орган қабылдайды.

72-1. Осы Қағидалардың 26-1-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген мемлекеттік әкімшілік қызметшіге тәртіптік жазаны мемлекеттік органның уәкілетті адамы соңғы атқаратын лауазымы бойынша тәртіптік жаза қолдану мерзімдері шегінде қолданады.

5-тарау 72-1-тармақпен толықтырылды ҚР Президентінің 02.05.2025 жылғы № 870 Жарлығына сәйкес (өзгерту 19.05.2025 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

72-2. Уәкілетті адам басқа мемлекеттік органнан берілген қызметтік тергеп-тексеру материалдарын және Комиссияның мемлекеттік әкімшілік қызметшінің алдыңғы мемлекеттік лауазымдағы тәртіптік теріс қылықтары бойынша тәртіптік жаза қолдану туралы ұсынымдарын қараған кезде материалдар қосымша қызметтік тергеп-тексеруге жіберілмейді.

5-тарау 72-2-тармақпен толықтырылды ҚР Президентінің 02.05.2025 жылғы № 870 Жарлығына сәйкес (өзгерту 19.05.2025 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

73. Қосымша қызметтiк тергеп-тексеру материалдарын өзге құрамдағы Комиссия қарайды.

74. Тиісті мемлекеттік органның персоналды басқару қызметі (кадр қызметі) не персоналды басқару қызметінің (кадр қызметінің) міндеттерін атқару жүктелген адам жаза қолдану туралы акт шыққан күннен бастап үш жұмыс күні ішінде жазаға ұшыраған адамға қолданылған тәртіптік жаза туралы қолын қойдыра отырып хабарлайды. Жазаға ұшыраған адам өзінің танысқанын қолын қойып растаудан бас тартқан жағдайда, жаза қолдану туралы актіге бұл туралы тиісті жазба жасалады не акті жасалады.

74-тармақтың бірінші бөлігі жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығына сәйкес (14.01.2020 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

Жаза қолданылған адамды тәртіптік жаза қолдану туралы актімен таныстыру мүмкін болмаған жағдайда, персоналды басқару қызметі (кадр қызметі) оған актінің көшірмесін хабарламалы хатпен жолдайды.

75. Мемлекеттік әкімшілік қызметшiге қатысты қолданылған тәртіптік жаза тиiстi мемлекеттiк органның отырысында, оның алқасында немесе осы жазаны қолданған уәкілетті адам айқындайтын қызметшiлердiң қатысуымен жариялануы мүмкін.

76. Тармақ алынып тасталды (ескертуді қараңыз)

76-тармақ алынып тасталды ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығымен (14.01.2020 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

77. Тәртіптік жаза уәкілетті адамның бұйрықтарын, өкiмдерiн шығару арқылы қолданылады.

78. Тәртіптік жаза қолдану туралы актiде жаза қолданылатын адам, жасағаны үшін жаза қолданылып отырған терiс қылық және жазаның түрi көрсетiледi.

79. Персоналды басқару қызметi (кадр қызметі) тәртіптік жаза қолдану туралы актіні тәртіптік жауаптылыққа тартылатын мемлекеттік әкімшілік қызметшінің құрылымдық бөлімшесінің тікелей басшысына және мемлекеттік органның басшылығына танысу үшін жолдайды.

80. Алынбаған тәртіптік жазалар туралы мәлiметтер мен актiлерді мемлекеттiк органның персоналды басқару қызметi (кадр қызметі) қызметшiнiң қызметтiк тiзiмiне енгiзу арқылы есепке алуға тиiс.

Мемлекеттік қызметке кір келтіретін тәртіптік теріс қылықтарды жасаған қызметшiлерге уәкілетті адам қолданған жазалар туралы мәлiметтердi персоналды басқару қызметi (кадр қызметі) құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөнiндегi уәкiлеттi органға мiндеттi түрде табыс етуге тиіс.

81. Егер мемлекеттік әкімшілік қызметшi жаза қолданылған күннен бастап алты ай iшiнде жаңа тәртіптік жазаға ұшырамаса, онда оның тәртіптік жазасы жоқ деп есептеледі.

81-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығына сәйкес (14.01.2020 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

82. Егер мемлекеттік әкімшілік қызметшi жаңа терiс қылық жасамаса және бұл ретте өзiн адал жұмыскер ретiнде көрсетсе, тәртіптік жаза алты ай өткенге дейiн алынуы мүмкiн.

82-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығына сәйкес (14.01.2020 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

Мемлекеттік қызметшіде алынбаған екі тәртіптік жаза болған кезде, оларды алу жаза қолдану хронологиясына сәйкес жүргізіледі.

Мемлекеттік әкімшілік қызметшіден лауазымын төмендету түріндегі жазаны алу оның бұрын атқарған лауазымына қайта орналасуына алып келмейді.

83. Мемлекеттік қызмет тоқтатылған күнге дейін алынбаған тәртіптік жаза мемлекеттік әкімшілік қызметші мемлекеттік қызметті тоқтатқан күннен бастап алынған болып есептеледі.

83-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 02.05.2025 жылғы № 870 Жарлығына сәйкес (17.03.2025 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 19.05.2025 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

84. Осы Қағидалардың 86-тармағында көрсетілген адамдарды қоспағанда, Ұлттық комиссияның, Өңірлік кадр комиссиясының, Әдеп жөніндегі комиссияның, Әдеп жөніндегі кеңестің немесе Комиссияның ұсынымы бойынша қолданылған тәртіптік жазаны мерзiмiнен бұрын алуды оны қолданған уәкілетті адам тиісінше Ұлттық комиссияның, Әдеп жөніндегі комиссияның, Өңірлік кадр комиссиясының, Әдеп жөніндегі кеңестің немесе Комиссияның келiсiмiмен жүргiзедi.

84-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 24.01.2019 жылғы № 828 Жарлығына сәйкес (04.08.2018 ж. редакцияны қараңыз) (өзгерту 25.01.2019 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)
84-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 22.02.2022 жылғы № 814 Жарлығына сәйкес (14.01.2020 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 23.02.2022 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

Сайланбалы орган тағайындайтын мемлекеттік әкімшілік қызметшілерге қатысты тәртіптік жазаларды мерзімінен бұрын алу туралы шешімді осы сайланбалы орган қабылдайды.

85. Тәртіптік жазаны мерзiмiнен бұрын алу үшiн жаза қолданылған мемлекеттік әкімшілік қызметшiнiң тiкелей басшысы уәкілетті адамға тиісті ұсыныс енгізеді.

85-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 24.01.2019 жылғы № 828 Жарлығына сәйкес (04.08.2018 ж. редакцияны қараңыз) (өзгерту 25.01.2019 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

Егер тікелей басшы уәкілетті адам болып табылса, тиісті ұсынысты персоналды басқару қызметі енгізеді.

Жаза қолданған уәкілетті адам ұсынысты алған күнінен бастап күнтізбелік он бес күн ішінде қарайды.

86. Тармақ алып тасталды (ескертуді қараңыз)

86-тармақ алынып тасталды  ҚР Президентінің 02.05.2025 жылғы № 870 Жарлығына сәйкес (17.03.2025 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 19.05.2025 жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)

87. Тармақ алып тасталды (ескертуді қараңыз)

87-тармақ жаңа редакцияда жазылды ҚР Президентінің 04.08.2018 жылғы № 723 Жарлығына сәйкес (05.04.2017 ж. редакцияны қараңыз)
87-тармақ алып тасталды ҚР Президентінің 31.12.2022 жылғы № 77 Жарлығына сәйкес (22.02.2022 ж. редакцияны қараңыз)(өзгерту 09.01.2023  жылдан бастап қолданысқа енгізіледі)