Қазақстан Республикасы Жер кодексінің 14-бабының 1-тармағының 16-3) тармақшасына және 161-баптың 3-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:  

1. Ұсынылып отырған ҚазақстанРеспубликасындажермониторингiнжүргiзужәнеоныңдеректерiнпайдалануережесiбекітілсін.  

2.Құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері және жер ресурстарын басқару комитеті заңмен белгіленген тәртіпте:

1) Осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін;

2).осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін 10 күнтізбелік күн ішінде оның «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі мен ресми бұқаралық ақпарат құралдарында ресми жариялануын;

3) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігініңинтернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін.

3..Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің Бірінші орынбасары К.А. Ускенбаевқа жүктелсін.

4..Аталған бұйрық бірінші ресми жарияланған күннен кейін он күнтізбелік күн өткеннен соң қолданысқа енгізіледі.  

Министр Е. Досаев

Қазақстан Республикасында жер мониторингiн жүргiзу 

және оның деректерiн пайдалану ережесi 

1. Қазақстан Республикасында жер мониторингiн жүргiзу және оның деректерiн пайдалану ережесi (бұдан әрi - Ереже) Қазақстан Республикасында жер мониторингiнiң мазмұнын, құрылымын, оны жүргiзу және оның деректерiн пайдалану тәртiбiн белгiлейдi.  

2. Осы Ережеде қолданылатын ұғымдар:  

жердiң тозуы - жердiң табиғи ортаның элементi ретiндегi функциясының өзгеруiне, оның сандық және сапалық жағдайының нашарлауына, табиғи-шаруашылық мәнiнiң төмендеуiне әкеп соқтыратын процестер жиынтығы;

стационарлық учаске - әр түрлi табиғи-климаттық аймақтарда, провинцияларда, биiктiк белдеулерiнде өсiмдiктер мен топырақтың жамылғысы жағдайын ұзақ уақыт (10 жылдан астам мерзiмге) тұрақты бақылау мақсатында ұйымдастырылатын жер учаскесi;

түйiндi учаске - өсiмдiктер мен топырақтың құрамын және сипатын, олардың белгiлi бiр ландшафтың табиғи жағдайларымен байланысын қажетті нақтылықпен көрсететiн жергiлiктi жердегi үлгi учаске;

полигон - белгiлi бiр ландшафтың түрлерiн (құмдар, тау етегi жазықтықтары, таулар) сипаттайтын әр түрлi конфигурациялы аумақ.  

3. Жер мониторингiнiң мазмұны - жер қорының жай-күйiн жүйелi түрде бақылау (суретке түсiру, iздестiру, зерттеу), онда болып жатқан өзгерiстердi анықтау және оларға баға беру.  

4. Жер мониторингiнiң құрылымы жердiң негiзгi нысаналы мақсатымен және аумақтық ауқымымен айқындалады.  

5. Мониторинг жердiң нысаналы мақсатының ерекшелiгi ескерiле отырып жүргiзiледi және жердiң санаттарына сәйкес келетін мынадай қосымша жүйелерге бөлiнедi:

ауыл шаруашылығы мақсатындағы жердiң мониторингi;  

елдi мекендер  (қалалар, кенттер мен ауылдық елдi мекендер) жерiнiң мониторингi;  

өнеркәсiп,  көлiк,  байланыс,  қорғаныс  және өзге де ауыл шаруашылығы мақсатына арналмаған жердiң мониторингi;  

ерекше қорғалатын табиғи аумақтағы  жердiң, сауықтыру мақсатындағы , рекреациялық  және тарихи-мәдени  мақсаттағы жерлердiң мониторингi;

орман қоры жерiнiң мониторингi;

су қоры  жерiнiң мониторингi;  

босалқы  жердiң мониторингi.  

6. Аумақтық ауқымына қарай жердiң республикалық, өңiрлiк және жергілiктi мониторингi жүзеге асырылады:  

республикалық - ҚазақстанРеспубликасыныңбүкiлаумағынқамтиды;

өңiрлiк - физикалық-географиялық, әкiмшілiк, экономикалықжәнеөзге де шекараларменшектелгенаумақтардықамтиды;  

жергiлiктi - жекелегенжеручаскелерi мен ландшафтық-экологиялықкешендердiңқарапайымқұрылымдарынадейiнгiөңiрлiкдеңгейдентөменаумақтықобъектiлердежүргiзiледi.

Жермониторингiнжүргiзудiңмерзiмдерi мен кезеңділiгiнеқарайжердiңжай-күйiнбақылаудыңмынадай:

базалық (бастапқыжермониторингiнжүргiзудiбастаусәтiндегiбақылауобъектiлерiнiңжай-күйiнтiркейтiн);  

жедел (ағымдағыөзгерiстердiтiркейтiн);

кезеңдiк (бiржәнеоданкөпжылданкейiн) түрлерiжүзегеасырылады.  

7. Жермониторингi:  

жүйелiбайқауларды, iздестiрулердi, суреткетүсiрулердi, тексерулердi (қайтатексерулердiжәнетүзетулердi) орындау;

жердiңжай-күйiнталдау мен бағалаудыжүргiзу;

жердiңқұнарлылығынаантропогендiәсеретудiреттеужөнiндегiұсыныстардыәзiрлеу;

белгiлiбiруақыткезеңiндежердiңсапалықжай-күйiнболжаудыәзiрлеу;

жертуралыдеректербанкiнұйымдастыружөнiндегiжұмыстардықамтиды.

8. Жердiңжай-күйiнбағалаужүргiзілетiнбайқауларды (кезеңдiк, маусымдық, тәулiктiк) талдау, алынғанкөрсеткiштердiнормативтерменсалыстырғандағыөзгерiстердiңбағыттылығы мен қарқындылығынзерделеуарқылыорындалады.  

9. Жердiңжай-күйiнбағалаудыңнәтижелерiбойыншаоларғаөзгерiстердiңдамуының, ерекшежағдайдажағымсызсипаты бар серпiнiн, бағытталуынжәнеқарқындылығынсипаттайтынтақырыптықкарталар, диаграммаларжәнекестелерқосаберiлеотырып, жеделмәлiметтер, баяндамалар, ұсынымдаржәнеғылымиболжамдаржасалады.  

10. Жермониторингiнұйымдастырудыжерресурстарынбасқаружөнiндегiорталық уәкiлеттi орган жүзегеасырады.  

11. ЖермониторингiнҚазақстанРеспубликасыныңбүкілаумағындамамандандырылғанмемлекеттiккәсiпорындарбiрыңғайжүйебойыншажүргiзедi, жерресурстарынбасқаружөнiндегiорталықуәкiлеттi орган оларғақатыстымемлекеттiкбасқару органы болыптабылады.  

12. Жермониторингiнжүргiзуреспубликалықбюджеттiңқаражатыесебiненжүзегеасырылады.  

13. Жермониторингiнжүргiзуүшiнжерресурстарынбасқаружөнiндегiорталықуәкiлеттi орган жердiңжай-күйiнбақылаупункттерiнiңаумақтық-аймақтықжелiсiнанықтайды.  

14. Мониторингтiңаумақтық-аймақтықжелiсiжердiңжай-күйiнбақылаудыңстационарлықжәнежартылайстационарлықпункттерiнқамтиды.

Стационарлықбақылаупункттерiберiлгентолықтық пен дәлдiкарқылыжердiңжай-күйiтуралыақпаратты-жүйелiалыптұруүшiнқұрылады. Стационарлықалаңдар, түйіндiучаскелержәнеполигондаросындайпункттергежатады.  

Жартылайстационарлықбақылаупункттерi (жартылайстационарлықалаң, бейiн) жұмыстыңнақтышарттары мен мақсаттарынақарайұйымдастырылады. Олардыбақылаужүйелiтүрде 3, 5, 10 жәнеоданкөпжыларалықпенжүргiзiледi.

15. Мониторингтiңдеңгейiбақылаупункттерiндежүргiзiлетiнжердiңжай-күйiнбақылаубағдарламасыменайқындалады.  

16. Жермониторингiбiрыңғайжiктеуiштердi, кодтарды, бiрлiктержүйесiн, деректер мен нормативтiк-техникалықбазаныңстандарттықформаттарын, координаттар мен биiктiктердiңмемлекеттiкжүйесiнқолдануғанегiзделгенәртектiдеректердiңөзараүйлесiмділігiқағидатысақталаотырыпжүргiзіледi.

17. Жермониторингiжөнiндегiақпараттыалуүшiн:

қашықтықтантексерiп-байқау (ғарыштықаппараттардан, биiккеұшатынұшақтардан, шағынавиацияныңжәнебасқа да құралдардыңкөмегiменсуреткетүсiружәнебақылау);

жербетiндесуреткетүсiру (топырақтық, геоботаникалықжәнебасқа да) жәнеаумақтық-аймақтықжелiпункттерiндегiбақылаулар;

жердiтүгендеу, жер-кадастрлыққұжаттама;

қордеректерi (карталар, картограммалар, схемалар, кестелiкжәнебасқа да материалдар) материалдарыпайдаланылады.  

18. Ғарыштықжеткiзгiштенсуреткетүсiру мен бақылауреспубликалықжәнеөңiрлiкдеңгейлердежердiңжай-күйiнiңсипаттамасыналуүшiнорындалады.  

Жербетiндегiбақылау, зерттеу, тексеружәнесуреткетүсiрустационарлықжәнежартылайстационарлықалаңдарды, түйiндiучаскелердi, полигондардыжәнебейiндердiпайдалануарқылыжердiңбарлықсанаттарыбойыншажүргiзiледi.  

19. Жермониторингiнiңнәтижелерiқағазжеткiзгiштермен де, ақпараттыэлектрондықжинақтау, өңдеужәнесақтаужүйелерiнпайдалануарқылы да есептер, кестелер, карталаржәнекартограммалартүрiндересiмделедi.  

20. Жермониторингiжөнiндегiқұжаттамаларбазалықжәнеесептiкқұжаттардықамтиды.

Базалыққұжаттардаөңiрлiкобъектiнiңнемесежеручаскесiнiңбастапқы (аялық) жай-күйiтiркеледi. Базалыққұжаттарғажердiңжай-күйiнiңбастапқытақырыптықкарталары, картографиялықматериалдаржәнежердiңсапалықжай-күйiтуралыжиналғанмәлiметтержатады.

Бiрiзділендiрiлгеннысандар, олардажердiңжай-күйiнiңтiркелгенөзгерiсiкөрсетiлгенкестелересептiкқұжаттарболыптабылады.  

21. Жердiңмониторингiжөнiндегiқұжаттамамынадайталаптарғасәйкескелуi:

белгiленгенүлгiдегiбланкiлердеатқарылуы;

картографиялықматериалдаржерресурстарынбасқаружөнiндегiорталықуәкiлеттi орган белгiлегентехникалықталаптарғасәйкесәзiрленуi;

мемлекеттiкқұпияғажатқызылғанжеручаскелерiнiңжоспарларында (сызбаларында) қамтылғанмәлiметтеролардыңқұпиялылығынқамтамасызететiнбелгiленгенережелергесәйкеспайдаланылуыжәнесақталуытиiс.

22. Жермониторингiжөнiндегiдеректердiпайдаланушылар:

аумақтардыңдамуынжоспарлау, жердіаймаққабөлу, табиғиресурстардыұтымдыпайдаланужөнiндегiбағдарламалардыәзiрлеу, қалақұрылысы кадастры мәселелерi, жерресурстарынбасқаруғабайланыстыбасқа да мәселелербойынша- мемлекеттік, жергiлiктiатқарушыжәнеөкiлдiоргандар;

қоршаған орта жәнетабиғиресурстармониторингiнiң Бiрыңғаймемлекеттiкжүйесiн жүргiзу, табиғиресурстардыңпайдаланылуынажәнеқоршағанортаныңжай-күйiнебақылаужүргiзумәселелерi, мемлекеттікоргандарарасындатабиғатқорғауiс-шараларынәзiрлеубойыншажиынтықдеректербанкiнжүргiзуүшiн - қоршағанортанықорғаусаласындағыорталық орган;  

өзге де жекежәнезаңдытұлғаларболыптабылады.  

23. Жермониторингiнiңдеректерiнпайдалануқағазнемесемагниттiкжеткiзгiштерменстандарттыресiмделгенқұжаттарментанысужәне (немесе) олардыалу, сондай-ақтехникалықтелекоммуникациялықбайланысқұралдарынқолдануарқылыдеректербанкiнетiкелейрұқсатетiлгенкірунысанындажүзегеасырылады.  

24. Жермониторингiнiңмемлекеттiкқұпиялардыжәнеөзге де шектеулердiқамтымайтындеректерiжалпығақолжетiмдiболыптабыладыжәнемүдделiжекежәнезаңдытұлғаларғаақылынегiздеберіледi.  

Жермониторингiнiңдеректерiнмемлекеттікоргандарға беру осы мақсаттарғакөзделген бюджет қаражатыесебiненақысызнегiздежүзегеасырылады.